شێخ حەسەن شەحاتە

شێخ حەسەن شەحاتە
شەهید شێخ حەسەن شەحاتە، قەدّسە الله سِرَّهُ

لە ساڵی ١٣٦٥هـ (١٩٤٦م) لە گوندی هەربیط، سەر بە ناوەندی ئەبوو کەبیر لە پارێزگای شەرقیەی میسر لەدایک بوو، و لە خێزانێکی حەنەفی مەزهەب گەورە بوو.

لەبەر هەوای ئاینی لە خێزانەکەی، حەسەن لە تەمەنی منداڵیدا دەستیکرد بە خوێندنەوەی قورئان، هەروەها باوکی ڕێنمایی دەکرد بۆ خۆشەویستی عترەتی پاک (علیهم‌السلام).
حەسەن سەبارەت بەو ماوەیە دەڵێت: «لە منداڵیدا لەسەر خۆشەویستی ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام) گەورە بووم و موالاتیانم هەبوو؛ باوکم و هەموو ئەندامانی خێزانەکەمان لەسەر خۆشەویستیان ڕاگەیاندن، زۆرجار قسەی لەسەر کەسایەتی ئەمیرالمؤمنین عەلی (علیه‌السلام) دەکرد، و دەگوت: کوڕم! ئەمیرالمؤمنین پارێزەری سنووری ئیسلام بوو، و پێغەمبەر (صلى‌الله‌علیه‌وآله) کاتێک بە تەنیا ڕێدەچوو، تووشی ئازار دەبوو، بەڵام کاتێک ئەمیرالمؤمنین لەگەڵی بوو، کەس نەدەبوو دڵی هەبێت بە خراپی لێی بگەڕێت».

حەسەن یەکەم جار لە تەمەنی کەمتر لە پانزە ساڵی خۆی سەر منبەری هەینی چوو، و پێنج ساڵ لە مزگەوتی ئەشراف لە گوندەکەی خۆی هەینی وتووە. پاشان لە دوای فتنەیەک، گواستەوە بۆ مزگەوتی ئەحراز لە گوندێکی دراوسێ. لەو ماوەیەدا چوو بۆ کۆلێژی ئەزھەر، و لە ئەستەنگی خوێندنەوە (قِراءات) دەرچوو، هەروەها بڕوانامەی ماستەر لە زانستەکانی قورئان وەرگرت.

خۆشەویستی ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام) ڕێنمایی دەکات بۆ پاراستنیان

لەبەر ئەو خۆشەویستییەی کە بۆ ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام) هەبوو، حەسەن تووشی ناخۆشی دەبوو لەوەی کە وەهابییەکان بڵاوی دەکردنەوە لە تاواندان و کەمکردنەوەی شوێنی ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام). ئەوان وێنەی ئیسلامیان شێوەاندووە و بیرۆکەیان لەسەر باطڵ بنیات ناوە؛ چونکە تەنها ابن تیمیە وەک ئیمام ناسراو دەزانن و زیاتر لە پێغەمبەر (صلى‌الله‌علیه‌وآله) پیرۆز دەکەن.
لەوێوە حەسەن بڕیاردەدات – بە پێی توانای خۆی – چالاکی دژی ئەم بیرۆکەیە بکات لە یەکێک لە قەڵغانەکانی وەهابییەکان، کە شاری دورامون بوو. لەوێدا وەک ئیمام پێشەوەی خەڵک بوو و فێرکردنی ئاینیان دەکرد بۆ وەڵامدانەوەی گومانەکانی وەهابییەکان بۆ ماوەی هەشت ساڵ.

چالاکی ئاینی حەسەن بە گەشتکردن بۆ قاهیرە بەردەوام بوو، لە نێوان ساڵانی ١٤٠٤ تا ١٤١٦هـ. لەم ماوەیەدا چالاکییەکان زۆر بوون؛ ڕۆژانە پێنج وانەی ئاینی لە مزگەوتە جیاوازەکان دەدا، جگە لە هەینی و ئیمامەتی نوێژ لە مزگەوتی ڕەحمان لە ناوچەی کوبری الجامعة. هەروەها شەوانەی ئاینی لە ڕادیۆی قورئانی پیرۆز هەبوو، و بەرنامەی لە ڕادیۆی دەنگی عەرەب و ڕادیۆی گەل. بەرنامەیەکی هەفتانەی تەلەفزیۆنی بە ناوی «ناوەکانی خوا – أسماء الله الحسنى» تۆمار کرد کە لە کەناڵی یەکەمی میسر پەخش دەبوو.

ڕاگەیاندنی وڵایەت

پاش ماوەیەکی قورس لە گەڕان و توێژینەوە کە نزیکەی دوو ساڵی پێچوو، حەسەن گەیشت بەو ئەنجامەیە کە تەنها پیشاندانی خۆشەویستی ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام) بەس نییە؛ چونکە ئەوانەی دژیان بوون، هەمان کات ستایشیان دەکرد و بانگەشەی خۆشەویستیان دەکرد. بەڵکو خۆشەویستی دەبێت لەگەڵ شوێنکەوتن و گوێڕایەڵی فەرمانەکانیان (علیهم‌السلام) هاوبەش بێت؛ چونکە ئەوان چراغەکانی ڕێنمایی و کەشتییەکانی ڕزگارین، کە خودا و پێغەمبەری (صلى‌الله‌علیه‌وآله) فەرمانیان بە شوێنکەوتنیان داوە.

کاتێک سینەی لەو زانیارییانە پڕ بوو، دەستی کرد بە ڕاگەیاندنی استبصار و دەستگیرکردن بە عترەتی پاک (علیهم‌السلام) لەسەر منبەرەکان، لە تەلەفزیۆن، ڕۆژنامە و شوێنەکانی دیکە. ئەمە لە ساڵی ١٤١٧هـ (١٩٩٦م) بوو.
حەسەن دەڵێت: «لە نێوان ساڵانی ١٩٩٤ تا ١٩٩٦ گەشتی گەڕانێکی زۆر قورسەم تێپەڕاند؛ لە کۆتاییدا ڕاستی بۆم دەرکەوت و دەستم گرت بە ریسمانی بەهێزی خودا و ڕێگای ڕاستی، یان وڵایەتی ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام). لەو کاتەوە لە هەموو شوێنێک ڕایگەیاند، بۆ ئەوەی ئەرکی خۆم بەجێ بهێنم لە ناساندنی ڕاستی و واقعەیەک کە بۆ سەدەکان شاراوە بوو».

شوێنی ئەوان (علیهم‌السلام) شوێنی ئیمامەتی گەورەیە؛ ئەوان بنچینەی بنچینەن لە بوونی ئەم گەردوونەدا، ئەوان ئەستێرەکانی ڕێنمایین؛ کەسێک شوێنیان بکەوێت گەیشتووە بە ڕێگای ڕاستی خودا، و کەسێک لە ڕێگایان لادابێت لە خراپەکان و گومڕاکانە.
ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام) چراغەکانی ڕێنمایی و کەشتییەکانی ڕزگارین؛ ئەوان ئیمامەکانمان و ئەولوو‌ڵ‌ئەمڕن کە گوێڕایەڵیان فەرزە، خەزەنەی قورئانن، ئەستێرەکانی ڕێگای ڕاستن، ئەهلی ذیکرن کە پێویستە لە هەموو شتێک لە ئاین پرسیاریان لێ بکرێت، و ئەهلی ئاینی ڕاستن. لەبەر ئەوە پێویستە هەر یەک‌خواپارێز و عاقڵ شوێنیان بکەوێت لە عیبادی، مامەڵە و ڕەفتار؛ چونکە ئەوان ئەهلی پیرۆزی و پاکی، و ئەهلی عیسـمەت و پاکدامەن.

فشارییەکان و قورساییەکان

هەر کاتێک حەسەن ڕاگەیاندنی شوێنکەوتنی عترەتی پاک (علیهم‌السلام) کرد، بۆ لێکۆڵینەوە لە لایەن ئاسایشی دەوڵەت بردرا، دەستگیرکرا و سێ مانگ لە زیندان دانرا. تەنها تاوانەکەی ئەوە بوو: «ڕاگەیاندنی وڵایەتی عەلی بن ئەبی طالب و بڵاوکردنەوەی»، و فەرمی تۆمەتبار کرا بە «سووکایەتی بە ئاینەکان».
پاشانیش لە قورساییەکان پارێزراو نەبوو؛ دووبارە لە ساڵی ٢٠٠٩م لەگەڵ زیاتر لە سێ سەد شوێنکەوتووی مەزهەبی ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام) دەستگیرکرا.

ئەنجامدانی مەجلیسەکانی ئیمامی حوسەین (علیه‌السلام)

سەرباری ماوەی فشاردار دوای دەرچوون لە زیندان، حەسەن دەستیکرد بە ئەنجامدانی مەجلیسەکانی ئیمامی حوسەین (علیه‌السلام)، کە تووڕەیی شوێنکەوتووانی بیرۆکەی ئەمەوی هەژاند؛ ئەوان ئەم مەجلیسانەیان بە ئامادەکاری بۆ گۆڕانکاری سیاسی (کودتا) تشبیه کرد.
حەسەن دەڵێت: «بەنی ئەمەوی لە وڵاتەکەمان میسر ڕۆژی عاشورایان وەک ڕۆژی جەژنی دامەزراندووە، و بە درۆ لەسەر پێغەمبەر (صلى‌الله‌علیه‌وآله) بانگەشەیەکی زۆر درۆیان کرد، وەک هاندانی خواردن، سەرچاوکردن، پۆشینی نوێ، خۆشوشتن و ڕۆژووگرتن؛ هەروەها بە درۆ وتیان ئەم ڕۆژە ڕۆژی دڵخۆشی هەموو پێغەمبەران بوو!
من ئەم قسە پچڕاوەیە دەبینیم کە هەم قەڵبەی دایکانی ماتەمبار پێدەخەنێنێت و هەم دڵمان ئازار دەدات. گەل هێشتا ئەم ڕۆژە وەک جەژن وەردەگرن و شیرینی دابەش دەکەن، بە ناوی «حەلاوەی عاشورا». ئەمە هەمووی لەبەر ئەوەیە کە زانایان زمانەکانیان گرتووە، ڕاستییان شاردووە و لە باطڵدا تێکەڵبوون؛ خەڵک نەزانن لە ڕۆژی عاشورا چی بەسەر حوسەین (علیه‌السلام) هاتووە.
من هاوارم کرد و دەنگم خاو بوو و گوتم: ئەی خەڵک! چۆن دەتوانن جەژن بگرن و خۆشحاڵ بن لە ڕۆژێکدا کە کوڕی پێغەمبەر (صلى‌الله‌علیه‌وآله) و ڕۆشنایی چاوەکەی تێدا کوژرا؟!
دەستم کرد بە ئەنجامدانی مەجلیسەکانی ماتەمی ئیمامی حوسەین (علیه‌السلام)؛ لە ماوەی موحەڕەمدا دەنشستین بۆ شەرفی ئەو، و بیر لە ژیانی پاک و ڕزیەتی قورسەکەی دەکردین.
کاتێک ئەمەمان کرد و ڕەش پۆشین و لە نزیک شوێنی پیرۆزی (مزگەوتی ئیمامی حوسەین علیه‌السلام) دانیشتین، ترسان کە میسر بگۆڕێت؛ ئەوە بوو ئەوان ئەوەیان لەگەڵم کرد… سەرسامم لەو کەسانەی کە دژی زنده‌کردنەوەی یادگارییەکانی ئەهلی‌بەیتن! بە خودا شتێکی سەیرە لەم ئومەتەدا؛ نە تەنها کوشتنیان و ئاوارەکردنیان و ڕاوەندکردنیان و زەهرخواردن و سەربڕینیان بەس بوو، بەڵکو هەوڵ دەدەن یادەکانیان لەبیر ببرن و مەجلیسەکانیان بسڕن! ئەمە چ ئومەتێکە؟!
مەسیحییەکان شوێنەوارەکانی عیسای مەسیح (علیه‌السلام) دەدۆزنەوە، کلیسا دروست دەکەن و لەدایکبوونی بەجێ دەهێنن و هەموو جیهان لەگەڵیان جەژن دەگرێت… یەهودیش لە دیواری گریاندا دەوەستن و بۆ هەیکل دەگریەن… ئەوانیش دژی ئێمە دەوەستن کاتێک بۆ ئیمام حوسەین دەگریین و ناوی دەهێنین!»

شەهادەت لە ڕێگای خودا

پاش تەمەنێک لە خۆدانان بۆ بەرزکردنەوەی وشەی ڕاست و مەزهەبی ئەهلی‌بەیت (علیهم‌السلام)، خودای گەورە خواستی کە حەسەن و هەندێک لە هاوڕێکانی لە شوێنکەوتووانی مەزهەبی شیعە پاداشتی تەواویان وەربگرن، و شەهید بن لە ڕێگای خۆی، لە دەستی گرووپێک لە ناصبییەکان سەر بە بیرۆکەی سەلەفی-تکفیری.
ئەو ڕۆژە یەکشەممە، چواردەی شەعبان ١٤٣٤هـ بوو، هاوتای ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٣م، لە شاری جیزە، لە کاتی ئەنجامدانی ڕێوڕەسمی لەدایکبوونی ڕزگارکەری ئومەتان، مەهدیی چاوەڕوان (عجّل الله تعالى فرجه الشریف).
سڵاو لێی بێت لە ڕۆژی لەدایکبوونی، و لە ڕۆژی شەهیدبوونی، و لە ڕۆژی زیندوو هەستانەوەی.