{"id":2418,"date":"2022-09-20T19:54:14","date_gmt":"2022-09-20T16:54:14","guid":{"rendered":"http:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/?p=2418"},"modified":"2022-09-20T19:54:14","modified_gmt":"2022-09-20T16:54:14","slug":"hz-mehdi-a-f","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/2418\/","title":{"rendered":"HZ. MEHD\u0130 (A.F)"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2419\" src=\"http:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/images-331.jpg\" alt=\"\" width=\"202\" height=\"249\" \/><\/div>\n<div>Baz\u0131lar\u0131, Hz. Mehdi\u2019nin babas\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n Abdullah oldu\u011funun ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f bir \u00e7ok sahih hadisle \u00e7eli\u015fmektedir, \u00f6zellikle Ehl-i Beyt kayna\u011f\u0131ndan gelen m\u00fctevatir ve sahih hadisler uyar\u0131nca Hz. Mehdi\u2019nin 12. \u0130mam oldu\u011fu ve babas\u0131n\u0131n 11. \u0130mam olan Hasan Askeri oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. \u00d6rnek olarak Cabir b. Abdullah Ensari\u2019nin Peygamberden nakletti\u011fi 12 \u0130mam\u2019\u0131n isimlerini i\u00e7eren hadisi zikredebiliriz. Ama Hz. Mehdi\u2019nin babas\u0131n\u0131n isminin Abdullah old<\/div>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131, Hz. Mehdi\u2019nin babas\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n Abdullah oldu\u011funun ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f bir \u00e7ok sahih hadisle \u00e7eli\u015fmektedir, \u00f6zellikle Ehl-i Beyt kayna\u011f\u0131ndan gelen m\u00fctevatir ve sahih hadisler uyar\u0131nca Hz. Mehdi\u2019nin 12. \u0130mam oldu\u011fu ve babas\u0131n\u0131n 11. \u0130mam olan Hasan Askeri oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00d6rnek olarak Cabir b. Abdullah Ensari\u2019nin Peygamberden nakletti\u011fi 12 \u0130mam\u2019\u0131n isimlerini i\u00e7eren hadisi zikredebiliriz. Ama Hz. Mehdi\u2019nin babas\u0131n\u0131n isminin Abdullah oldu\u011funu s\u00f6yleyenler ise bu hususta zay\u0131f olan baz\u0131 hadislere isnat etmi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin Ebu Davud, Zaide\u2019den o As\u0131m\u2019dan, o Zer\u2019den o da Abdullah\u2019dan nakleder ki Peygamber (s.a.a) \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p>\u201cE\u011fer d\u00fcnyada sadece bir g\u00fcn kalsa dahi Allah o g\u00fcn\u00fc o kadar uzatacak ki sonunda benden veya benim Ehl-i Beytimden olan birisini g\u00f6nderecektir, Onun ismi benim ismimle, babas\u0131n\u0131n ismi babam\u0131n ismi ile denktir. Yery\u00fcz\u00fc zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131kla doldu\u011fu gibi onu adalet ve e\u015fitlikle dolduracakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>\u201cBabas\u0131n\u0131n ismi babam\u0131n ismi ile ayn\u0131d\u0131r\u201d c\u00fcmlesine g\u00f6re \u0130mam\u0131m babas\u0131n\u0131n ad\u0131 Abdullah\u2019t\u0131r. Ama Ehl-i Beyt\u2019 mektebine g\u00f6re m\u00fctevatir olan hadislere g\u00f6re \u0130mam\u0131n babas\u0131n\u0131n ad\u0131 Hasan\u2019d\u0131r.<br \/>\n\u201cEl Beyan\u201d kitab\u0131nda Gencii \u015eafii, bu hadisin alt\u0131nda \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p>\u201cTirmizi bu hadisi zikrederken[1] Babas\u0131n\u0131n ismi babam\u0131n ad\u0131 ile ayn\u0131d\u0131r\u201d c\u00fcmlesini nakletmemi\u015ftir ve haf\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n ve g\u00fcvenilir ravilerin rivayetinde sadece \u201conun ismi benim ismimle denktir.\u201d c\u00fcmlesi ge\u00e7er. Bunun rivayetindeki \u201cbabas\u0131n\u0131n ismi babam\u0131n ismi ile ayn\u0131d\u0131r\u201d c\u00fcmlesi fazlal\u0131kt\u0131r ve o b\u00f6yle eklemeler yapmay\u0131 adet edinmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p>Sonra diyor ki: \u201cBu konudaki son s\u00f6z \u015fudur: Do\u011frusu \u0130mam<br \/>\nAhmed, bu hadisi b\u00f6ylece nakletmesine ra\u011fmen m\u00fcsnedinin bir\u00e7ok yerinde sadece \u201conun ismi benim ismimle ayn\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde nakleder.\u201d[2]<br \/>\nHaf\u0131z Ebu Nuaym \u201cMenak\u0131b-ul Mehdi\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda bu hadisi bir\u00e7ok raviden nakleder. Onlar\u0131n hepsi As\u0131m b. Ebu N\u00fccud\u2019dan o da Zer\u2019den o da Abdullah\u2019dan o da Resulullah\u2019dan naklederler. Bu hadisi muhtelif yollarla As\u0131m\u2019dan t\u0131pk\u0131 bizim nakletti\u011fimiz gibi (\u201cbabas\u0131n\u0131n ismi babam\u0131n ismi ile ayn\u0131d\u0131r\u201d c\u00fcmlesi olmadan) nakledenlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<br \/>\nS\u00fcfyan bin Uyeyne,<br \/>\nFitr bin Halife,<br \/>\nAme\u015f,<br \/>\nEbu \u0130shak S\u00fcleyman bin Firuz el \u015eeybani,<br \/>\nS\u00fcfyan-\u0131 Sevri,<br \/>\n\u015eube,<br \/>\nVas\u0131t bin Haris,<br \/>\nYezid bin Muaviye Ebu \u015eeybe,<br \/>\nS\u00fcleyman bin Karem,<br \/>\nCafer-i Ahmer,<br \/>\nKays bin Rebi\u2019le S\u00fcleyman bin Karem ile evlatlar\u0131 ayn\u0131 senet ile naklederler.<br \/>\nSelam Ebu M\u00fcnzir, Ebu Sehap Muhammed bin \u0130brahim-i Kenani de muhtelif raviler vas\u0131tas\u0131yla As\u0131m\u2019dan naklederler.<br \/>\n\u00d6mer bin \u00dcbeyd-i Tanafisi,<br \/>\nEbu Bekir bin Ayya\u015f,<br \/>\nEbu Cuhaf Davud bin Ebul Afv,<br \/>\nOsman bin \u015eebrime,<br \/>\nAbd\u00fclmelik bin Ebu Ganiyye.<br \/>\nMuhammed bin Ayya\u015f,<br \/>\nBu zat hadisin senedini zikrederek der ki: Bu hadisi bize Ebu Gassan ve Kays tahric ettiler.<br \/>\nAmr bin Kays-\u0131 Melai,<br \/>\nAmmar bin Zerik,<br \/>\nAbdullah bin Hekim bin C\u00fcgeyr-i Esedi,<br \/>\n\u00d6mer bin Abdullah bin B\u00fc\u015fr,<br \/>\nEbu\u2019l Ahves,<br \/>\nSa\u2019d bin Hasan bin Uht-i Sa\u2019lebe,<br \/>\nMuaz bin Hi\u015fam, Der ki: Babam bana bu hadisi As\u0131m\u2019dan Nakletti.<br \/>\nYusuf bin Yunus,<br \/>\nGalip bin Osman,<br \/>\nHamza\u2019t\u00fcz Ziyat. \u015eeyban,<br \/>\nHakem bin Hi\u015fam,<br \/>\nVe As\u0131m\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakiler de bu hadisi Zer\u2019den naklederler. \u00d6rne\u011fin Amr bin Merve, Zer\u2019den nakleder. T\u00fcm bu raviler \u201cOnun ismin benim ismim ile ayn\u0131d\u0131r.\u201d \u015feklinde naklederler.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z Ubeydullah bin Musa\u2019n\u0131n Zaide\u2019den o da As\u0131m\u2019dan nakletti\u011fi rivayette \u201cve babas\u0131n\u0131n ismi babam\u0131n ismidir\u201d \u015feklinde ge\u00e7er. Ak\u0131l sahibi her insan bilir ki bir\u00e7ok imam\u0131n naklinin aksi olan bu fazlal\u0131\u011f\u0131n itibar\u0131 yoktur. En iyisini Allah bilir.\u201d[3]<br \/>\nBuna g\u00f6re bu rivayetin s\u0131hhatinin ve itibar\u0131n\u0131 kaybetmesi kesindir. Ayr\u0131ca bu fazlal\u0131\u011f\u0131n Abbaso\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n icatlar\u0131nda olma ihtimali de y\u00fcksektir.<\/p>\n<p>Abbaso\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n kendi siyasi hedefleri ve \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna hadis uydurmak i\u00e7in yalanc\u0131lar\u0131 sat\u0131n alarak g\u00f6revlendirmeleri onlar\u0131n adetlerindendir. Bu konuya El A\u011fani kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a nakleder.[4]<br \/>\nVeya Abdullah-\u0131 Mahzin taraftarlar\u0131n\u0131n onun o\u011flu Muhammed bin Abdullah-\u0131 Mahz\u2019\u0131n Nefs-i Zekiyye\u2019nin mehdilik iddialar\u0131 ile ilgili olarak uydurmalar\u0131 da muhtemeldir.<\/p>\n<p>El Fahri \u201cEl Adab-us Sultaniyye ve\u2019d D\u00fcvel\u2019ul \u0130slamiyye\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 16. Sayfas\u0131nda \u201cNefs-i Zekiyye\u2019nin K\u0131yam\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda \u015f\u00f6yle nakleder:<\/p>\n<p>\u201c&#8230;.\u0130\u015fin ba\u015flang\u0131c\u0131nda zuhur edecek olan Mehdi\u2019nin o oldu\u011funa dair halk\u0131n aras\u0131nda s\u00f6ylentiler yay\u0131ld\u0131. Onun babas\u0131 o\u011flu Muhammed-i Nefs-i Zekiyyenin m\u00fcjdelenen Mehdi oldu\u011funu halk kitleleri aras\u0131nda yayma\u011fa ba\u015flad\u0131. O ayn\u0131 zamanda \u201cBabas\u0131n\u0131n ismi babam\u0131n ismi ile ayn\u0131d\u0131r\u201d c\u00fcmlesini de hadise ekleyerek rivayet ediyordu. Ama \u0130mam Cafer bin Muhammed-i Sad\u0131k, Abdullah-\u0131 Mahz\u2019a o\u011flunun bu makama ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu&#8230;\u201d<br \/>\nG\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi; Hz. Mehdi\u2019nin babas\u0131n\u0131n isminin Abdullah oldu\u011funu ispatlayan hi\u00e7 bir delil yoktur. Oysa ki onun on ikinci \u0130mam oldu\u011funa ve babas\u0131n\u0131n isminin Hasan Askeri oldu\u011funa dair yak\u0131n olu\u015fturacak derecede \u00e7e\u015fitli deliller mevcuttur.<br \/>\n[1] &#8211; Sahih-i Tirmizi c:2 s:36<br \/>\n[2] &#8211; M\u00fcsned-i Ahmed bin Hanbel c:1, s:376-377-430-448<br \/>\n[3] &#8211; El Beyan fi Ahbar-\u0131 Sahib-iz Zaman s:93-96 Beyrut Bask\u0131s\u0131 (1979) ve s:483 Necef bask\u0131s\u0131 (1970)<br \/>\n[4] &#8211; Fakih c:2 s:81. Mansur\u2019\u0131n Mehdi i\u00e7in biat almas\u0131 olay\u0131. Bu konuda Muti \u0130bni-i Eyas, Mansur\u2019a yaranmak i\u00e7in ona hitap ederek dedi ki: Filanca ve filanca peygamberden naklederler ki peygamber \u015f\u00f6yle buyurdu:<br \/>\n\u201cBizden olan Mehdi, Muhammed bin Abdullah\u2019t\u0131r ve annesi bizden de\u011fildir. Yery\u00fcz\u00fc zul\u00fcmle doldu\u011fu gibi adaletle dolduracakt\u0131r&#8230;.\u201d<\/p>\n<p>Ehl-i S\u00fcnnet Kaynaklar\u0131nda \u0130mam Mehdi(a.s)<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck hadis imamlar\u0131, tarih\u00e7iler, ilmi otoriteler ve Ehl-i S\u00fcnnet mezhep imamlar\u0131; \u0130mam Mehdi ilgili olarak onlarca kitap ve risale kaleme alm\u0131\u015ft\u0131rlar; bunlar Hz. Mehdi\u2019ye inanman\u0131n \u0130slam akidesinin gere\u011fi oldu\u011funu ortaya koymu\u015f ve bunun delillerini de a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 da yazd\u0131klar\u0131 kitaplar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015f ve Mehdi inanc\u0131n\u0131n \u0130slam\u00ee temellere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Hatta bunlar\u0131n baz\u0131s\u0131nda ayr\u0131ca Hz. Mehdi konusunda yaz\u0131lm\u0131\u015f olan kitaplardan daha geni\u015f bir \u015fekilde bu konuya yer verilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu kitap olarak bas\u0131lm\u0131\u015f ve bir\u00e7o\u011fu da hen\u00fcz yay\u0131nlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBir taraftan, ilimle u\u011fra\u015fan tahkik erbab\u0131n\u0131n bu de\u011ferli eserlerden yaralanmalar\u0131n\u0131n gereklili\u011fini, di\u011fer taraftan da bu eserlerin da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu as\u0131rdaki kalem sahibi olan ayd\u0131n yazarlar taraf\u0131ndan tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya bilerek g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fini g\u00f6zlemledi\u011fimiz i\u00e7in bu makalede Hz. Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusunu ele alan Ehl-i S\u00fcnnet kaynaklar\u0131n\u0131 tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ca\u011f\u0131z. Bu inanc\u0131n \u0130slam\u00ee kaynaklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne \u00f6l\u00e7\u00fcde sa\u011flam oldu\u011funu g\u00f6sterebilmek i\u00e7in, bu kaynaklar\u0131 hadisin ilk tedvin edildi\u011fi Hicri 2.<\/p>\n<p>as\u0131rdan ba\u015flayarak, yazarlar\u0131n\u0131n ya\u015fam tarihlerine g\u00f6re s\u0131ralad\u0131k. Bu kitaplarla ilgili k\u0131sa bir a\u00e7\u0131klama ve yazarlar\u0131n\u0131n k\u0131sa bir biyografisini ve onlar\u0131n bas\u0131lm\u0131\u015f n\u00fcshalar\u0131n\u0131n ilk sayfas\u0131n\u0131n kopyas\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclterek, yay\u0131nlad\u0131k. Umar\u0131z bu makale, Mehdilik inanc\u0131n\u0131n sa\u011flam kaynaklar\u0131n\u0131 sunarak bu akideyi inkar eden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn son y\u0131llarda ortaya at\u0131lan temelsiz bir g\u00f6r\u00fc\u015f oldu\u011funu g\u00f6sterme a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 olur.<\/p>\n<p>Kitap : el-Musannef.<br \/>\nM\u00fcellifi : Ebu Bekr Abdur-razzak b. Hemmam b. Nafi el-Himyeri es-San\u2019\u00e2n\u00ee el-Yemeni. (126-211 Hicri)<br \/>\nMe\u015fhur hadis alimi ve hadis haf\u0131zlar\u0131ndan olup, Yemen-San\u2019 \u00e2\u2019l\u0131d\u0131r. 17 bin hadis ezberlemi\u015f, Buhari de bundan hadis alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nZehebi, bu eserle ilgili olarak \u015f\u00f6yle diyor: \u201cBir\u00e7ok hadis alimi g\u00fcvenilirli\u011fini kabul etmi\u015f, sahih hadis kitaplar\u0131nda kendisinden hadis nakledilmi\u015f, bilinen ilim kaynaklar\u0131ndan biridir.\u201d<br \/>\n\u0130bn-i Hallikan da \u015f\u00f6yle diyor: \u201cZaman\u0131nda, Sufyan b. Uyeyne, Ahmed \u0130bn-i Hanbel-ve bir\u00e7ok \u0130slam alimi ondan hadis nakletmi\u015flerdir.\u201d<br \/>\nKitap : S\u00fcnen-i \u0130bn-i Mace.<\/p>\n<p>M\u00fcellifi : Muhammed b. Yezid b. Macei er-Rebi-i el-Gazvin\u00ee<br \/>\nK\u00fcnyesi : Ebu Abdullah (209-273 Hicri)<br \/>\nMe\u015fhur hadis imamlar\u0131ndan olup, hadis ilimlerini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in Gaz-vin\u2019den Ba\u011fdat, Basra, Mekke, Kufe, \u015eam, M\u0131s\u0131r ve Rey gibi \u015fehirlere seyahatler yapm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nTarih, tefsir ve hadis ilmi sahas\u0131nda bir\u00e7ok eseri vard\u0131r. En me\u015fhur kitab\u0131, iki ciltlik S\u00fcnen\u00fc\u2019l-Mustafa\u2019d\u0131r ki S\u00fcnen-i \u0130bn-i Mace olarak tan\u0131nmaktad\u0131r. Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in, K\u00fct\u00fcb-\u00fc Sitte diye an\u0131lan hadis kaynaklar\u0131ndan biridir. Bu kitab\u0131n\u0131n, \u201cel-Fiten\u201d bab\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili hadisleri nakletmi\u015ftir.<br \/>\nKitap : S\u00fcnen-i Ebu Davud.<\/p>\n<p>M\u00fcellif : Ebu Davud, S\u00fcleyman b. E\u015f\u2019as b. \u0130shak el-Ezdi, el-Secistani (202-275 Hicri)<br \/>\nAslen \u0130ran\u2019\u0131n Sistan \u015fehrindendir. Gen\u00e7 ya\u015fta ilim tahsil etmk i\u00e7in seyahatler yapm\u0131\u015f, Zehebi\u2019nin, nakline g\u00f6re Hicri 220 senesinde Ba\u011fdat\u2019ta Ahmed \u0130bn-i Hanbel\u2019den ilim tahsil etmi\u015ftir. Bir\u00e7ok muhaddisten de hadis dersleri alarak b\u00fcy\u00fck hadis alimlerinden biri olmu\u015ftur. Kendisinden, Tirmizi, Nesai, hatta \u00fcstad\u0131 Ahmed \u0130bn-i Hanbel-bile hadis nakletmi\u015flerdir. Daha sonra bir\u00e7ok \u015fehirde ikamet ettikten sonra, Abbasi halifelerinden el-Vasik\u2019in daveti \u00fczerine, Basra\u2019ya yerle\u015ferek burada vefat etmi\u015ftir. Onun, hadisle beraber ba\u015fka konularda da eserleri bulunmaktad\u0131r. Eserleri aras\u0131nda me\u015fhuru da K\u00fct\u00fcb-\u00fc Sitte\u2019den olan, \u201cS\u00fcnen-i Ebu Davud\u201d ad\u0131yla bilinen, S\u00fcnen\u2019idir. Nakle g\u00f6re, Peygamber-i Ekrem sall\u00e2\u2019ll\u00e2u aleyhi ve alih\u2019in s\u00fcnnetini muhafaza etmek i\u00e7in yar\u0131m milyon hadis aras\u0131ndan bu kitaptaki hadisleri se\u00e7erek derlemi\u015ftir.<br \/>\nM\u00fcellif bu kitab\u0131nda, Mehdi ile ilgili bab\u0131n\u0131n \u201cKitabu\u2019l-Mehdi\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde; Mehdi\u2019nin \u00f6zellikleri, zuhurunun alametleri, zuhurundan sonra neler yapaca\u011f\u0131 konular\u0131yla ilgili olarak, on \u00fc\u00e7 hadis nakletmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : S\u00fcnen-i Tirmizi.<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu \u0130sa, Muhammed b. \u0130sa b. Savre b. Musa b. ez-Zahhak es-Selemi ez-Zerir el-Bugi et-Tirmizi (209-297 Hicri).<br \/>\nMe\u015fhur hadis alimleri ve \u0130mamlar\u0131ndan olup, hadis h\u0131fz\u0131nda \u015f\u00f6hrete ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Aslen, Ceyhan Nehri\u2019nin do\u011fusunda bulunan \u201cTirmiz\u201d \u015fehrinin Bug k\u00f6y\u00fcnde do\u011fmu\u015f, hadis tahsili i\u00e7in, Horasan, Irak, Hicaz gibi yerlere seyahatlerde bulunarak, Muhammed b. \u0130smail el-Buhari\u2019den ders alm\u0131\u015f ve ayn\u0131 zamanda beraberce baz\u0131 hadis alimlerinden ilim tahsil etmi\u015flerdir, Ahmed b. Hanbel, ed-Daremi ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc as\u0131r hadis alimlerinden yararlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlarla beraber, Rical ilmi, tarih ve hadis sahalar\u0131nda da eserleri vard\u0131r. E\u015f-\u015eemail, el-\u0130lel, et-Tarih ve el-Camiu\u2019s-Sahih adl\u0131 kitaplar\u0131 bunlardand\u0131r. \u00d6zellikle onun bu son kitab\u0131, Ehl-i S\u00fcnnet\u2019te b\u00fcy\u00fck de\u011fere ve \u015f\u00f6hrete sahiptir. Ayn\u0131 zamanda K\u00fct\u00fcb-\u00fc Sitte\u2019den de biridir. Bu kitab\u0131yla ilgili bir\u00e7ok \u015ferhler yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcnen\u2019in d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc cildinde, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m hakk\u0131nda bir tak\u0131m hadisler nakletmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : Kitab-ul Bed\u2019u ve\u2019t-Tarih<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu Zeyd Ahmed b. Sah el-Belh\u00ee.<\/p>\n<p>Bu kitap \u0130stanbul\u2019da Damat \u0130brahim Pa\u015fa\u2019n\u0131n k\u00fct\u00fcphanesinde olan n\u00fcshada ve \u0130bn\u00fc\u2019l Verdi\u2019nin, \u201cHaridat-\u00fcl Acaib\u201d kitab\u0131nda da, ad\u0131 ge\u00e7en m\u00fcellife ait oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Hac\u0131 Halife de, Ke\u015ff\u00fc\u2019z-Z\u00fcnun\u2019un 1. cildinin, 227. sayfas\u0131nda bu eserin m\u00fcellifinin Ebu Zeyd oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Ebu Zeyd, rical ve biyografi kitaplar\u0131nda da tarih\u00e7ilerin ileri gelenlerinden say\u0131lm\u0131\u015f; din, \u015feriat, felsefe, edebiyat ve di\u011fer ilimlerde de tan\u0131nm\u0131\u015f bir isim olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ama Frans\u0131z m\u00fcste\u015frik Cloman Hewar, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 neticesinde, bu kitab\u0131n m\u00fcellifinin tarih\u00e7i Mutahhar b. Tahir el-Mukaddes oldu\u011funu bildirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Ebu Zeyd baz\u0131 biyografi kaynaklar\u0131na g\u00f6re; Hicri 322 veya Hicri 340 y\u0131l\u0131nda vefat etmi\u015ftir. Oysa kitab\u0131n telif tarihinin Hicri 355 oldu\u011fu kaydedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Halife de \u201cKe\u015ff \u00fcz-Z\u00fcnun\u201d adl\u0131 eserinde Ebu Zeyd\u2019in \u00f6l\u00fcm tarihini b\u00f6yle kaydetmi\u015ftir. Ama el-Mukaddes\u2019in Biyografisi bizim i\u00e7in de me\u00e7huld\u00fcr. Bu kitap, Miladi 1899-1919 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, m\u00fcste\u015frik Clamon Hewar\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla alt\u0131 ciltte, \u015ferhli olarak Fransa\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f; daha sonra da, Ba\u011fdat\u2019ta ofset olarak bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir k\u0131sm\u0131 ise h\u00e2l\u00e2 bas\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu eserin m\u00fcellifi kim olursa olsun, kitab\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-Mu\u2019cemu\u2019l-Kebir.<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu\u2019l Kas\u0131m S\u00fcleyman b. Ahmed b. Eyyub b. Mutayyir el-Lahmi et-Taberani (260-360 Hicri).<br \/>\nB\u00fcy\u00fck hadis alimi ve haf\u0131zlar\u0131ndand\u0131r. \u015eam\u2019\u0131n Taber b\u00f6lgesinde do\u011fmu\u015f, hadis tahsili i\u00e7in \u015eam, Hicaz, Irak, M\u0131s\u0131r, Yemen\u2019e seyahatlerde bulunmu\u015f ve daha sonra \u0130sfahan\u2019da y\u00fcz ya\u015f\u0131nda vefat etmi\u015ftir.<br \/>\nEn \u00f6nemli eserlerinden olan bu kitap, Irak Vak\u0131flar Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan on cilt halinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Mucem-i Evsat ve Sa\u011f\u00eer\u2019i de, Delhi\u2019de ve iki cilt halinde M\u0131s\u0131r\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onuncu cildinde, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili hadisleri ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer ciltlerde de Hz. Mehdi ile ilgili hadisler mevcuttur.<\/p>\n<p>Kitap : Mealimu\u2019s S\u00fcnen Fi \u015eerh-i Kitab-\u0131 S\u00fcnen-i Ebi Davud.<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu S\u00fcleyman Hamd b. Muhammed el-Hattabi el-Besti (319-388 Hicri)<br \/>\nAfganistan\u2019\u0131n Kabil\u2019e ba\u011fl\u0131 Best b\u00f6lgesinde do\u011fup yine burada vefat etmi\u015ftir. Hadis, f\u0131k\u0131h, edebiyat, l\u00fcgat sahalar\u0131nda ilim tahsil etmi\u015ftir, Zehebi, onu g\u00fcvenilir ilmi \u015fahsiyetlerden biri olarak tan\u0131tmaktad\u0131r. Bu da kitab\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili, hadisleri nakletmektedir.<\/p>\n<p>Kitap : Mesabihu\u2019s S\u00fcnne.<br \/>\nM\u00fcellif : H\u00fcseyin b. Mes\u2019ud \u015eafii, \u201cMuhyi\u2019s S\u00fcnne (s\u00fcnneti ihya eden) lakab\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r\u201d, (436-510 veya 516 Hicri)<br \/>\nAslen, Afganistan\u2019\u0131n Herat \u015fehrine ba\u011fl\u0131, Bag k\u00f6y\u00fcndendir. Horasan\u2019\u0131n Rey \u015fehrinde vefat etmi\u015ftir.<br \/>\n\u0130bn-i Hallikan onu, ilim denizi olarak tan\u0131tmaktad\u0131r. Hicri 1318\u2019de M\u0131s\u0131r\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f olan kitab\u0131n\u0131n, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili hadislere ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Camiu\u2019l Usul Min Eha-disi\u2019r Resul.<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu Saadet M\u00fcbarek b. Muhammed. \u0130bn-i Esir el-Ceziri diye tan\u0131n\u0131r (544-606 Hicri).<br \/>\nMe\u015fhur tarih\u00e7i, \u0130bn-i Esir\u2019in karde\u015fi olup, Kur\u2019an tefsiri, f\u0131k\u0131h, hadis, nahv ve l\u00fcgat dal\u0131nda tahsil g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u0130bn-i \u00d6mer adas\u0131nda do\u011fup, Musul \u015fehrine yerle\u015fmi\u015f ve Musul\u2019da da vefat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>En \u00f6nemli eseri olan bu eserini, Kutub-u Sitte\u2019den derlemi\u015f ve 13 cilt halinde Beyrut\u2019ta bas\u0131lm\u0131\u015f olan bu eserinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nKitap : el-F\u00fctuhat ul- Mekkiy-ye.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhyiddin b. Arabi ve \u015eeyh-i Ekber olarak tan\u0131nan Muhammed b. Ali b. Muham-med b. Ahmed b. Abdullah et-Tai el-Hatemi (560-638 Hicri).<br \/>\nAriflerin en me\u015fhurudur. Felsefe, kelam, tefsir, edebiyat, \u015fiir gibi bir\u00e7ok dalda d\u00f6rt y\u00fcze yak\u0131n risale ve kitab\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenir. End\u00fcl\u00fcs\u2019un Murs \u015fehrinde do\u011fmu\u015f, Dime\u015fk\u2019te ikamet etmi\u015f ve burada da vefat etmi\u015ftir.<br \/>\nBu eserin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildinin, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, akli ve nakli delillerle bu hususu belgelemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : Metalibu\u2019s Seul Fi Me-nak\u0131b-i \u00c2l-ir Resul.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhammed b. Talha, e\u015f-\u015eafii (582-652 Hicri).<br \/>\nMuhaddislerin b\u00fcy\u00fcklerindendir; usul-\u00fc f\u0131k\u0131h, edebiyat konular\u0131nda \u00fcn yapm\u0131\u015ft\u0131r. Aslen Nusaybinli olup daha sonra, Dime\u015fk ve Haleb\u2019e yerle\u015ferek burada vefat etmi\u015ftir. Bu kitab\u0131 ilk defa, \u0130bn-i Cevzi\u2019nin, \u201cTezkiret\u00fc Havassi\u2019l Umme\u201d adl\u0131 kitab\u0131yla beraber, Hicri 1287 senesinde 91 sayfa olarak ta\u015f bask\u0131yla yay\u0131nlanm\u0131\u015f, daha sonra da Necef\u2019te tab edilmi\u015ftir.<br \/>\nBu kitab\u0131n 12. bab\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131; \u201cOn ikinci \u0130mam Muhammed ibn-i Hasan el-Askeri el-Mehdi\u201ddir.<br \/>\nKitap : Tezkiret-\u00fc Havassi\u2019l \u00dcmme.<\/p>\n<p>M\u00fcellif : Sibt b. Cevzi Hane-fi Yusuf b. K\u0131zo\u011flu b. Abdullah el-Ba\u011f-dadi ed-Dime\u015fk\u00ee (581-654 Hicri)<br \/>\nF\u0131k\u0131h, tefsir, tarih ve hadis ilimlerine katk\u0131s\u0131 olmu\u015f, hadis haf\u0131z\u0131 olup, me\u015fhur hatiplerdendir. Ba\u011fdat\u2019ta do\u011fup, Dime\u015fk\u2019te vefat etmi\u015ftir. Eserlerinden biri olan el-F\u0131khu Ale\u2019l-Meza-hibi\u2019l-Erbaa (As\u0131l ad\u0131: \u0130sar\u2019ul \u0130nsaf Fi Asar\u2019il-Hilaf) kitab\u0131 T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye terc\u00fcme edilmi\u015f ve bir ka\u00e7 defa bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en eseri, 12 \u0130mam \u0131n fazilet ve \u00f6zelliklerini i\u00e7ermektedir. Kitab\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise Hz. Mehdi ile ilgilidir.<\/p>\n<p>Kitap : \u015eerhu Nehci\u2019l Bela\u011fa.<br \/>\nM\u00fcellif : \u0130bn-i Ebi\u2019l Hadid el-Mutezi-li (586-655 Hicri)<br \/>\nTarih ve edebiyat ve daha bir\u00e7ok ilim dal\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f bir isimdir. Medayin\u2019de do\u011fmu\u015f, Ba\u011fdat\u2019ta ya\u015fam\u0131\u015f ve Abbasi halifelerinin divan katipli\u011fini yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>En me\u015fhur eseri olan Nehc\u00fc\u2019l-Bela\u011fa \u015eerhi, Allame Hoi\u2019nin 22 ciltlik Nehc\u00fc\u2019l Bela\u011fa \u015eerhinden sonra, bu konuda en geni\u015f \u015ferhlerden say\u0131l\u0131r. M\u0131s\u0131r, Beyrut ve \u0130ran\u2019da defalarca tab edilmi\u015ftir.<br \/>\nBu kitapta Hz. Ali aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n ahir zamanla ilgili s\u00f6zleri b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ve di\u011fer k\u0131s\u0131mlarda \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili konulara geni\u015f\u00e7e yer vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : Muhtasaru S\u00fcnen-i Ebu Davud.<br \/>\nM\u00fcellif : Abdulazim el-Munzir\u00ee e\u015f-\u015eafii (581-656 Hicri)<br \/>\nFakih, tarih\u00e7i, haf\u0131z, edebiyat\u00e7\u0131 ve hadis ilminin ileri gelen alimlerindendir. Eserleri aras\u0131nda \u00f6nemli bir yeri olan bu kitab\u0131n 6. cildinde \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili konulara yer vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : Tezkiretu\u2019l-Kurtubi<br \/>\nM\u00fcellif : Muhammed b. Ahmed b. Ebubekr b. Farah el-Ensari Ebu Abdullah Kurtubi (\u00d6lm. 671 Hicri)<br \/>\nMalik\u00ee mezhebinin b\u00fcy\u00fck m\u00fcfessirlerindendir. ez-Zerek, bu zatla ilgili olarak \u015f\u00f6yle der: O, salihlerden olup, Kurtub\u2019da do\u011farak, oradan do\u011fuya g\u00f6\u00e7 etmi\u015f, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Esyuut \u015fehrinin kuzeyinde olan \u0130bn-i Hasip b\u00f6lgesine yerle\u015fmi\u015f ve burada vefat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Eserlerinden olan \u201cel-Camiu Li Ahkam\u2019il-Kur\u2019an\u201d 20 cilt olarak bas\u0131lm\u0131\u015f ve Kurtubi Tefsiri olarak tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yukar\u0131da i\u015faret edilen eseri, Tezkiretun Bi Ahvali\u2019l Mevta ve Ahvali\u2019l Ahire ad\u0131yla M\u0131s\u0131r\u2019da iki cilt olarak bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131n ikinci cildinde, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019a ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Mehdi inanc\u0131 konusunda, \u015eia\u2019yla ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fe sahiptir.<\/p>\n<p>Kitap : Vefayetu\u2019l-A\u2019yan.<br \/>\nM\u00fcellif : \u0130bn-i Hallikan-\u0131 \u015ea-fi\u00ee (608-681 Hicri)<\/p>\n<p>Aslen Erbil\u2019li olup, M\u0131s\u0131ra gitmi\u015f, oradan da \u015eam\u2019a yerle\u015ferek bir s\u00fcre kad\u0131l\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisi, b\u00fcy\u00fck tarih\u00e7i ve edebiyat\u00e7\u0131lardand\u0131r.<br \/>\nBu kitap, alimlerin ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n nazar\u0131nda, d\u00fczenli, g\u00fcvenilir ve en me\u015fhur biyografi kitaplar\u0131ndan biri olarak kabul edilir. Bu kitab\u0131n\u0131n 4. cildinde, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019a ayr\u0131lm\u0131\u015f k\u0131sa bir b\u00f6l\u00fcm bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Zehairu\u2019l Ukba.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhibiddin Ahmet b. Abdullah b. Muhammed et-Taberi el-Mekki e\u015f-\u015eafii (615-694 Hicri)<br \/>\nMekke\u2019de do\u011fmu\u015f ve orada vefat etmi\u015ftir. Muhaddislerin b\u00fcy\u00fcklerinden, \u015eafii mezhebinin \u015feyh-lerinden ve Hicaz m\u00fcft\u00fclerindendir. Hadis ve f\u0131k\u0131h hususunda de\u011ferli eserleri bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nHicri 1350 tarihinde, M\u0131s\u0131r\u2019da bas\u0131lan ve Ehl-i Beyt aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019 \u0131n faziletlerini i\u00e7eren bu kitab\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de, \u0130mam Meh-di aleyhi \u2019s-sel\u00e2m olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Feraidu\u2019s-Simtayn.<br \/>\nM\u00fcellif : \u0130brahim b. Saadettin-i Horasani (644-732 Hicri)<br \/>\nHadis haf\u0131z\u0131 ve Ehl-i S\u00fcnnet alimlerindendir. Zehebi, \u201cTezkire\u201d adl\u0131 eserinin 4. cildinde ondan \u015f\u00f6yle bahsediyor: \u201cO, muhaddislerin imam\u0131, \u0130slam\u2019\u0131n iftiharlar\u0131ndan ve evliyan\u0131n \u00f6nde gelenlerindendir. Gazan Padi\u015fah\u0131 onun vesilesiyle M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015ftur.\u201d<br \/>\n\u0130bn-i Hacer el-Asgalani de \u201ced-D\u00fcrer\u00fc\u2019l-Kamine\u201d adl\u0131 eserinde Zehebi\u2019nin s\u00f6zlerini teyit eder ve ilaveten, Ehl-i S\u00fcnnet alimlerinin bir\u00e7o\u011funun ondan hadis rivayeti i\u00e7in izin ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 nakleder.<\/p>\n<p>Bu eseri, Hicri 1398\u2019de Beyrut\u2019ta, daha \u00f6nce de Lahor\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nYukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en kitab\u0131n\u0131, Hz. Zehra (s.a), Hz. Ali aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ve evlatlar\u0131n\u0131n faziletleri konusuna tahsis etmi\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n zuhuru ve k\u0131yam\u0131 ile ilgili hususlara ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Mi\u015fkatu\u2019l-Mesabih.<br \/>\nM\u00fcellif : Veliyuddin Muhammed b. Abdullah el-Hatib-i Tebrizi (\u00f6lm. 741 Hicri)<br \/>\nB\u00fcy\u00fck muhaddislerdendir. Bu kita-b\u0131n\u0131n 3. cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Haridat\u00fc\u2019l-Acaib ve Feridat\u00fc\u2019l-Garaib.<br \/>\nM\u00fcellif : Siracuddin \u00d6mer b. Muzaffer e\u015f-\u015eafii \u0130bn-i Verdi (\u00f6lm. 749 Hicri)<br \/>\nSuriye\u2019nin Numan b\u00f6lgesinde do\u011fmu\u015f, f\u0131k\u0131h, edebiyat, \u015fiir, l\u00fcgat, nahv ve tarih konular\u0131nda eserler vermi\u015f ve kad\u0131l\u0131k da yapm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nSuriye\u2019nin Halep \u015fehrinde vefat etmi\u015ftir. Eserlerinden biri de, k\u0131yamet alametlerini konu alan ve \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili bir b\u00f6lm\u00fc de i\u00e7eren yukar\u0131da ismi ge\u00e7en kitapt\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-Menaru\u2019l-Munif Fi\u2019s-Sahihi Ve\u2019z-Zaif.<br \/>\nM\u00fcellif : \u015eemsuddin Muhammed b. Ebi Bekr; \u0130bn-i Kayy\u0131m el-Cevzi diye me\u015fhurdur. (691-751 Hicri)<br \/>\nHanbeli mezhebinin b\u00fcy\u00fck alimlerindendir, \u0130bn-i Teymiye\u2019den f\u0131k\u0131h tahsil etmesi ve ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ta\u015f\u0131mas\u0131 sebebiyle, Dime\u015fk kalesinde zindana at\u0131lm\u0131\u015f, \u0130bn-i Teymiyenin \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nEserlerinden biri olan bu kitab\u0131n\u0131n 50. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusunu i\u015flemektedir.<\/p>\n<p>Kitap : Kitabu\u2019n-Nihaye (el-Fi-ten ve\u2019l Melahim).<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu\u2019l Fida \u0130smail b. \u00d6mer; \u0130bn-i Kesir diye me\u015fhurdur (701-774 Hicri).<br \/>\nMuhaddis, tarih\u00e7i, m\u00fcfessir ve fakihtir. \u015eam\u2019\u0131n, Basra b\u00f6lgesinde do\u011fmu\u015f, Hicri 706 tarihinde, Di-me\u015fk\u2019e yerle\u015fmi\u015f ve burada ilim tahsil etmi\u015ftir. Bu kitab\u0131, M\u0131s\u0131r ve Beyrut\u2019ta bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitab\u0131n 1. cildinde \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili hadisleri \u201cAhir Zamanda Zuhur Edecek Mehdi\u201d konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Meveddet\u00fc\u2019l-Kurba.<br \/>\nM\u00fcellif : Seyyid Ali b. \u015eahab b. Muhammed el-H\u00fcseyni (714-786 Hicri).<br \/>\nHorasan alimlerindendir. Ke\u015fmir\u2019e yerle\u015fmi\u015f ve gayretli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucu, b\u00f6lge insanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu \u0130slam\u2019a kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a olarak bir\u00e7ok eseri bulunmaktad\u0131r. En me\u015fhur eseri de bu kitapt\u0131r. Kunduzi\u2019nin, Yenabiu\u2019l-Mevedde adl\u0131 eseriyle beraber ilk defa \u0130stanbul\u2019da Ahtar Yay\u0131nevi taraf\u0131ndan Hicri 1301\u2019de bas\u0131lm\u0131\u015f ve bu kitab\u0131nda \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201c\u0130mamlar\u0131n Say\u0131s\u0131 ve Onlardan Biri Olan Mehdi\u201d olarak ele alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : \u015eerhu\u2019l-Mekasid.<br \/>\nM\u00fcellif : Mes\u2019ud b. \u00d6mer b. Abdullah Saadettin Taftazani (712-793 Hicri)<br \/>\nAslen, Horasan\u2019\u0131n Nesa\u2019ya ba\u011fl\u0131 Taftazan k\u00f6y\u00fcnde do\u011fup, oradan Seraks\u2019a yerle\u015fmi\u015f, daha sonra Timurlenk taraf\u0131ndan Semerkant\u2019a s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f ve orada vefat etmi\u015f, cenazesi getirilerek Seraks\u2019ta defnedilmi\u015ftir.<br \/>\nKelam ilmi, mant\u0131k, beyan ve Arap edebiyat\u0131 sahalar\u0131nda en b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyetlerden biri olup, kelam ilminde kaynak olarak tan\u0131nan iki ciltlik eserinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u0130mametle ilgili k\u0131sm\u0131nda, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n k\u0131yam\u0131 hususuna yer vermi\u015ftir.<br \/>\nBu eseri, Hicri 1277 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de \u0130stanbul Olmande\u015fer matbaas\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015f, daha sonra da M\u0131s\u0131r\u2019da tab edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : Mecmau\u2019z-Zevaid ve Men-ba-ul Fevaid.<br \/>\nM\u00fcellif : Haf\u0131z Nurettin Ali b. Ebi Bekr el-Heysemi e\u015f-\u015eafii (735-807 Hicri)<br \/>\nTarih ve hadis konusunda b\u00fcy\u00fck ilmi \u015fahsiyetlerdendir bir\u00e7ok biyografi yazarlar\u0131 onun hakk\u0131nda: \u201cMuhabbetli, m\u00fctevaz\u0131, abid, haf\u0131z olan b\u00fcy\u00fck bir imamd\u0131\u201d diye s\u00f6z etmi\u015flerdir. Bu eseri on cilt halinde M\u0131s\u0131r\u2019da tab edilmi\u015f olup, yedinci cildinin Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ile ilgili bab\u0131na \u201c\u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la \u0130lgili Gelen Rivayetler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Di\u011fer bir eseri olan \u201cMevarid\u00fc\u2019z-Zaman\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n bir bab\u0131n\u0131 da, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ikinci kitab\u0131, Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in hadis alimleri nazar\u0131nda en \u00f6nemli ve sa\u011flam kaynaklardan say\u0131l\u0131r. Bu eser Mekke Daru\u2019l-Hadis \u00dcniversitesi m\u00fcderrislerinden Muhammed Abdurrez-zak Hamza taraf\u0131ndan tahkik edilerek yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-Fususu\u2019l-m\u00fchimme.<br \/>\nM\u00fcellif : Nureddin Ali b. Mu-hammed (\u0130bn-i Sebba\u011f el-Maliki diye tan\u0131nmaktad\u0131r) (784-855 Hicri).<br \/>\nAslen Afrika\u2019n\u0131n Sefagas b\u00f6lgesindendir Mekke\u2019de do\u011fup, orada da vefat etmi\u015ftir. Malik\u00ee mezhebinin fakih ve muhaddislerinden olup, Ehl-i S\u00fcnnet alimlerinden, Halebi, Semhudi, Hamzavi ve \u015eeblenci gibi bir\u00e7ok alimler ondan hadis nakli iz-ni alm\u0131\u015flar.<br \/>\nBir\u00e7ok biyografi yazarlar\u0131 da ondan bahsetmi\u015flerdir.<br \/>\nBu kitab\u0131nda, on iki \u0130mam\u2019\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 konu alm\u0131\u015f ve bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc-n\u00fc de \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019a ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-\u00d6rfu\u2019l-vardi Fi Ahbari\u2019l-mehdi.<br \/>\nM\u00fcellif : Celaluddin, Abdurrahman b. Kemaluddin Muhammed-i Suyuti e\u015f-\u015eafii (849-911 Hicri).<br \/>\nEdebiyat\u00e7\u0131, tarih\u00e7i, m\u00fcfessir ve muhaddisdir. Kahire\u2019de yetim olarak b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, oran\u0131n muhaddis ve alimlerinden ilim tahsil etmi\u015ftir; Biyografisi bir\u00e7ok rical ve tarih kitaplar\u0131nda mevcuttur. \u0130slam aleminde eserlerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 k\u00fct\u00fcphane yok denecek kadar azd\u0131r.<br \/>\nAd\u0131 ge\u00e7en bu risalesi, \u201cel-Havili\u2019l-fetava\u201d adl\u0131 iki ciltlik eserinde bulunup, bu eserde \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili hadisleri ele alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-Eimmetu\u2019l-isna a\u015fer.<br \/>\nM\u00fcellif : \u015eemseddin Muham-med b. Tulun (880-953 Hicri).<br \/>\nMuhaddis, fakih, tarih\u00e7i, edebiyat\u00e7\u0131d\u0131r, t\u0131p ve r\u00fcya tabiri ilimlerine de vak\u0131f idi. Dime\u015fk\u2019ta ya\u015fay\u0131p, burada da vefat etmi\u015ftir. \u00d6nemli eselerinden biri olan bu kitapta on iki \u0130mam\u2019\u0131n hayat\u0131 konu edilmekte, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili mevzulara yer verilmektedir.<br \/>\nKitab\u0131, 1958 y\u0131l\u0131nda Beyrut Daru\u2019s-sadr Yayinevi taraf\u0131ndan bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-Yevag\u0131tu ve\u2019l-cevahir<br \/>\nM\u00fcellif : \u0130mam Abdulvahhab e\u015f- \u015ea\u2019rani e\u015f-\u015eafii (898-973 Hicri).<br \/>\nM\u0131s\u0131r\u2019da d\u00fcnyaya gelmi\u015f ve Kahire\u2019de vefat etmi\u015ftir. Fakih, muhaddis, mutasavv\u0131f ve di\u011fer ilimlerde de \u00fcn yapm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyetlerdendir.<br \/>\nAkaid konusuyla ilgili bu iki ciltlik eserinin, ikinci cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna tahsis etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : es-Savaiku\u2019l-muhrika.<br \/>\nM\u00fcellif : Ahmed b. Hacer Hey-temi el-Mekki e\u015f-\u015eafii (909-974 Hicri).<br \/>\nMuhaddis, fakih ve b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyetlerden biri olup, \u201cel-Fetave\u2019l-hadise\u201d adl\u0131 eseriyle, yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en eserinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili konulara tahsis etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : Kenzu\u2019l-ummal.<br \/>\nM\u00fcellif : Muttaki Hindi (885-975 Hicri).<br \/>\nFakih, muhaddis, hatip ve bir\u00e7ok konuda ilmi \u00fcnvan ta\u015f\u0131yan bir \u015fahsiyettir. Hindistan\u2019\u0131n Burhanpur \u015fehrinde do\u011fmu\u015f, bir m\u00fcddet ilim tahsilinden sonra, Mekke ve Medine\u2019ye yerle\u015ferek, orada da ilim tahsiline devam etmi\u015f bir\u00e7ok alimden, hadis, tasavvuf, f\u0131k\u0131h dallar\u0131nda tahsilini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, tekrar Hindistan\u2019a d\u00f6nerek \u0130slam\u00ee ir\u015fatta bulunmu\u015f ve Mekke\u2019de vefat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ad\u0131 ge\u00e7en 14 ciltlik ansiklopedik eseri, hadis kaynaklar\u0131ndan biri olarak bilinmektedir. Eserinin 14. cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u201cAhir Zamanda Zuhur Edecek Mehdi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan ba\u015fka di\u011fer bir eseri olan \u201cTelhisu\u2019l-beyan ve\u2019l-Burhan Fi alamati\u2019l-mehdi\u201d adl\u0131 eserlerini de m\u00fcstakil olarak \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna tahsis etmi\u015ftir.<br \/>\nKitap : Ahbaru\u2019d-duvel ve As-aru\u2019l-uvel.<\/p>\n<p>M\u00fcellif : Ahmed b. Yusuf b. Ahmed ed-Dime\u015fki; Karamani diye tan\u0131n\u0131r (939-1019 Hicri).<br \/>\nMe\u015fhur tarih\u00e7ilerdendir, \u201cKe\u015ff-\u00fc\u2019z-z\u00fcnun\u201d adl\u0131 eserin m\u00fcellifi bu kitap hakk\u0131nda \u201c\u0130slam aleminde, devletler hususunda b\u00f6yle bir kitap g\u00f6rmedim\u201d diye bahsetmektedir.<br \/>\nBu eser, \u0130slam \u00f6ncesi ve sonras\u0131 devlet tarihlerini, yap\u0131lar\u0131n\u0131 konu etmektedir. Kitab\u0131n geni\u015f bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de on iki \u0130mam ve \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili konular olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu kitap Hicri 1282 y\u0131l\u0131nda b\u00fcy\u00fck boy 500 sayfa ta\u015f bask\u0131 olarak Ba\u011fdat\u2019ta yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Mirkatu\u2019l-mefatih, \u015eerh-u Mi\u015fkatu\u2019l-mesabih.<br \/>\nM\u00fcellif : Ali b. Sultan Muhammed-i Hirevi (Vefat -1014 Hicri).<br \/>\nBir\u00e7ok ilim dal\u0131nda ihtisas sahibi b\u00fcy\u00fck alimlerdendir. Afganistan\u2019\u0131n Herat \u015fehrinde do\u011fup, daha sonra Mekke\u2019ye yerle\u015ferek orada vefat etmi\u015ftir. Bu be\u015f ciltlik eserinin, 5. cildinde \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili hadisleri ele almaktad\u0131r. Di\u011fer bir eseri olan, \u201cel-Me\u015frebu\u2019l-verdi\u201d kitab\u0131n\u0131 ise, yaln\u0131zca \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-\u0130\u015faret\u00fc Fi E\u015frat\u00fc\u2019s-sae.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhammed b. Abdur-resul e\u015f-\u015eafi\u00ee (1040-1103 Hicri).<br \/>\nM\u00fcfessir, muhaddis, ilm\u00ee usulc\u00fc, edebiyat\u00e7\u0131 ve l\u00fcgat\u00e7\u0131d\u0131r. \u0130lim tahsili i\u00e7in, Ba\u011fdat, \u0130stanbul, Dime\u015fk ve M\u0131s\u0131r\u2019a seferler yapm\u0131\u015f daha sonra Medine\u2019ye yerle\u015ferek ders vermi\u015f ve burada vefat etmi\u015ftir. Bu kitab\u0131, Hicri 1370 senesinde, M\u0131s\u0131r\u2019da \u00fc\u00e7 y\u00fcz sayfa olarak bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Eserin konu-su isminden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Ahir zaman alametleri ile \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n zuhuru ve k\u0131yam\u0131n\u0131 ele almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Fethu\u2019l-menan, \u015eerhu\u2019l-fevzi ve\u2019l-Eman.<br \/>\nM\u00fcellif : Ahmed b. Ali Ebu\u2019n Necah el-Hanefi (1089-1173 Hicri).<br \/>\nSuriye\u2019nin Trablus \u015fehrinin k\u00f6ylerinden birinde do\u011fmu\u015ftur. B\u00fcy\u00fck alimlerden olup, \u015fair, edip ve muhaddisdir. \u00d6nemli eserlerinden biri olan bu kitab\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Levaihu\u2019l-envari\u2019l-ilahiyye.<br \/>\nM\u00fcellif : \u015eemseddin Muhammed b. Ahmed en-Nablusi (1114-1188 Hicri).<br \/>\nHanbeli mezhebinin tan\u0131nm\u0131\u015f fakihlerindendir, mutasavv\u0131f ve tarih\u00e7idir. Filistin\u2019in, Nablus \u015fehrinin k\u00f6ylerinden birinde do\u011fup, daha sonra Dime\u015fk\u2019e yerle\u015fip, orada da vefat etmi\u015ftir. Ad\u0131 ge\u00e7en bu de\u011ferli eseri, iki cilt olarak Hicri 1324 senesinde M\u0131s\u0131r\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f olup, ikinci cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusundan s\u00f6z etmektedir.<br \/>\nKitap : \u0130s\u2019\u00e2fu\u2019r-ra\u011fibin.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhammed b. Ali es-Sebban el-M\u0131sri e\u015f-\u015eafii.<br \/>\nM\u0131s\u0131r\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck ilmi \u015fahsiyetlerinden olup, l\u00fcgat, nahv, aruz, belagat, mant\u0131k, siyer, hadis, astronomi ve daha bir\u00e7ok sahalarda y\u00fcksek ilmi mertebeye eri\u015fmi\u015ftir.<br \/>\nM\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Kahire \u015fehrinde do\u011fup, yine orada vefat etmi\u015ftir. Ad\u0131 ge\u00e7en bu eserde Peygamber-i Ekrem sall\u00e2\u2019ll\u00e2u aleyhi ve alih\u2019in siretini ve Ehl-i Beyt\u2019in faziletlerini manzum olarak kaleme alm\u0131\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitab\u0131, \u201cNuru\u2019l-ebsar\u201d adl\u0131 eseriyle birlikte, M\u0131s\u0131r\u2019da ta\u015f bask\u0131 olarak yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Nuru\u2019l-ebsar.<br \/>\nM\u00fcellif : Seyyid M\u00fc\u2019min b. Hasan \u015eeblenci (\u00f6lm. 1290 Hicri).<br \/>\nMuhaddis, edebiyat\u00e7\u0131 ve tarih\u00e7idir. \u00d6nemli eserlerinden olan bu kitab\u0131 Peygamber-i Ekrem sall\u00e2\u2019ll\u00e2u aleyhi ve alih ve Ehl-i Beyt\u2019inin menk\u0131belerini konu edip, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201cMuhammed b. Hasan aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n Menk\u0131beleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kahire\u2019de ta\u015f bask\u0131 olarak bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Fevzu\u2019l-kadir, \u015eerh-i Camiu\u2019s-sa\u011fir.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhammed Abdurrauf el-Menavi e\u015f-\u015eafi\u00ee (952-1031 Hicri).<br \/>\n\u00d6nde gelen b\u00fcy\u00fck muhaddislerden olup, hadis, kelam, f\u0131k\u0131h, tarih gibi bir\u00e7ok konularda ilim tahsil etmi\u015f ve eserler vermi\u015ftir. Ad\u0131 ge\u00e7en bu kitab\u0131n alt\u0131nc\u0131 cildinde, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili bir b\u00f6l\u00fcm vard\u0131r, ikinci kez 1972 y\u0131l\u0131nda Daru\u2019l-maarif yay\u0131nevi taraf\u0131ndan Beyrut\u2019ta bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nKitap : Me\u015fariku\u2019l-envar.<br \/>\nM\u00fcellif : \u015eeyh Hasan el-Advi el-M\u0131sr\u00ee (1221-1303 Hicri).<br \/>\nKelamc\u0131, muhaddis, Maliki mezhebi fakihlerinden, el-Ezher\u2019de ilim tahsil edip, \u00fcstatl\u0131kta yapm\u0131\u015f ve Kahire\u2019de vefat etmi\u015ftir. Ad\u0131 ge\u00e7en k\u0131ymetli eserin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kitap, Hicri 1307 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 Matbaas\u0131 taraf\u0131ndan bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : el-\u0130zae Lima Kane ve Ma Yekunu.<br \/>\nM\u00fcellif : Seyyid Muhammed S\u0131d-d\u0131k Han b. Hasan (1248-1307 Hicri).<br \/>\nHindistan\u2019\u0131n Kenu\u00e7 \u015fehrinde do\u011fup Delhi\u2019de tahsil g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u0130slam\u00ee ilimler sahas\u0131nda Hint\u00e7e, Fars\u00e7a ve Arap\u00e7a bir\u00e7ok eser vermi\u015f; Arap\u00e7a kitaplar\u0131 Kahire ve Beyrut\u2019ta bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ad\u0131 ge\u00e7en bu kitab\u0131 \u201cK\u0131yametten \u00f6nce fitneler ve k\u0131yamet alametleri\u201d konusunu i\u00e7erip, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili konuya ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu kitab\u0131, Hicri 1293\u2019de Hindistan\u2019da, ikinci bask\u0131s\u0131 da Hicri 1379\u2019da M\u0131s\u0131r\u2019da, es-Suudi Matbaas\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Gayet\u00fc\u2019l-mevaiz.<br \/>\nM\u00fcellif : Hayreddin Numan el-Alusi el-Hanefi (1252-1217 Hicri).<br \/>\nHatip, kelamc\u0131 ve kad\u0131 olup, Hanefi mezhebi fakihlerindendir. G\u00fcvenilir biyograflar, yazar hakk\u0131nda: \u201cAkl\u0131 ilminden b\u00fcy\u00fck, ilmi nesrinden daha belagatl\u0131, nesri \u015fiirinden daha sa\u011flam gibi\u201d s\u00f6zlerle onu methetmi\u015flerdir.<br \/>\nAd\u0131 ge\u00e7en bu kitap, ilk olarak Hicri 1301 senesinde M\u0131s\u0131r\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f ve birinci cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna tahsis edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : Avnu\u2019l-ma\u2019bud.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhammed \u015eems \u00fclhak el-Hindi (1273-1329 Hicri).<br \/>\nMuhaddislerin b\u00fcy\u00fcklerinden kabul edilen bu \u015fahsiyet, bu kitab\u0131n\u0131 Ebu Davud\u2019un S\u00fcnen\u2019ine \u015ferh olarak kaleme alm\u0131\u015f olup, on birinci cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m konusuna ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Nazmu\u2019l-m\u00fctenasir Min Hadisi\u2019l-M\u00fctevatir.<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu Abdullah Muhammed b. Cafer b. \u0130dris b. Muhammed el-Fasi el-Maliki (1274-1345 Hicri).<br \/>\nTarih\u00e7i, fakih ve muhaddisdir. Fas\u2019ta do\u011fup, yine burada vefat etmi\u015ftir. \u00d6nemli eserlerinden olan bu kitap, Hicri 1328 y\u0131l\u0131nda Fas\u2019ta bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitapta da, \u0130mam Mehdi\u2019yle ilgili hadislerin, m\u00fctevatir oldu\u011fu belirtilmektedir.<br \/>\nKitap : Tuhfetu\u2019l-ahvezi.<br \/>\nM\u00fcellif : Ebu\u2019l-Ala Muham-med el-M\u00fcbarekfur\u00ee (1283-1353 Hicri).<br \/>\nHindistan\u2019\u0131n M\u00fcbarekfur \u015fehrinde do\u011fup, Arap\u00e7a, mant\u0131k, felsefe, astronomi, f\u0131k\u0131h ve usul\u00fc f\u0131k\u0131h sahalar\u0131nda ihtisas sahibi olmu\u015f b\u00fcy\u00fck alimlerdendir.<br \/>\nAd\u0131 ge\u00e7en bu kitab\u0131, S\u00fcnen-i Tirmizi\u2019nin \u015ferhi olarak kaleme alm\u0131\u015f; Hindistan, Kahire ve Arabistan\u2019da yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eserinin alt\u0131nc\u0131 cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili konulara ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Nazret\u00fcn Fi Ahadisi\u2019l-mehdi.<br \/>\nM\u00fcellif : Muhammed el-H\u0131zr el-H\u00fcseyin el-M\u0131sri (1292-1377 Hicri).<br \/>\nAslen Cezayirli olup, Tunus\u2019ta do\u011fmu\u015ftur. Tahsilini, Tunus Zeytuniye \u0130lim K\u00fclliyesinde s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, daha sonra M\u0131s\u0131r el-Ezher\u2019de hocal\u0131k yapm\u0131\u015f ve orada da vefat etmi\u015ftir. Bir\u00e7ok eseri ve makaleleri bulunup, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili ad\u0131 ge\u00e7en bu makalesi, \u201cTemedd\u00fcn-i \u0130slam\u00ee\u201d dergisinde Hicri 1370 senesinde Suriye\u2019de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Tacu\u2019l-camiu\u2019l-usul.<br \/>\nM\u00fcellif : \u015eeyh Mansur Ali Nasif (\u00f6lm. 1371 Hicri y\u0131llar\u0131ndan sonra).<br \/>\nEl-Ezher\u2019in b\u00fcy\u00fck alimlerinden ve m\u00fcderrislerindendi. Ad\u0131 ge\u00e7en bu kitab\u0131n\u0131n be\u015finci cildinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m mevzusuna tahsis etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kitap : \u0130brazu\u2019l-vehm Meknun Min Kelam-i \u0130bn-i Haldun.<br \/>\nM\u00fcellif : Ahmed b. Muhammed b. es-Sad\u0131k e\u015f-\u015eafi\u00ee el-Magrib\u00ee (\u00f6lm. 1380 Hicri).<br \/>\nMareke\u015f\u2019in \u00f6nde gelen muhaddis, haf\u0131z ve alimlerindendir. Ad\u0131 ge\u00e7en bu kitab\u0131, \u0130bn-i Haldun\u2019un, \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili \u015f\u00fcphesini \u00e7\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. Kitap Hicri 1347 senesinde \u015eam\u2019da, et-Terakki yay\u0131nevi taraf\u0131ndan bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Huve\u2019l-mehdi<br \/>\nM\u00fcellif : \u00dcstad, \u015eeyh Nasreddin el-Albani (Arnavutlu)<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz ilmi \u015fahsiyetlerinden olup, \u00e7e\u015fitli konularda eser ve makaleleri bulunmaktad\u0131r. Ad\u0131 ge\u00e7en bu makalesini, \u015eam\u2019da yay\u0131nlanan \u201cTemedd\u00fcn-i \u0130slam\u201d dergisinde \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili sorulara cevap olarak kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kitap : Akidet\u00fc Ehli\u2019s-s\u00fcnne Fi\u2019l Mehdi .<br \/>\nM\u00fcellif : \u015eeyh Abdulmuhsin b. Hamd.<br \/>\nMedine \u0130slam \u00dcniversitesi \u00fcstadlar\u0131ndand\u0131r. Ad\u0131 ge\u00e7en bu makalede \u201cEhl-i S\u00fcnnet \u0130nanc\u0131nda \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u201d konusunu ele alm\u0131\u015f ve Hicri 1388 senesinde \u201cCamiat\u00fc\u2019l-islam\u00ee\u201d adl\u0131 dergide, Suudi M\u00fcft\u00fcs\u00fc Bin Baz\u2019\u0131n teyidiyle birlikte ne\u015fredilmi\u015ftir. Burada Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m hakk\u0131ndaki inanc\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Bir ba\u015fka makalesinde de \u0130mam Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019la ilgili hadisleri reddedenlere kar\u015f\u0131 cevap vermektedir. Bu makalesi de Hicri 1400 senesinde ayn\u0131 dergide yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Hz. Mehdi (a.s) Hakk\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u0130ttifak\u0131<\/p>\n<p>Mustafa \u0130hsan<\/p>\n<p>Kur\u2019an\u2019da Gayba \u0130man<\/p>\n<p>Gayba ve gaybla ilgili hakikatlere inanmak peygamberlerin ilahi davetlerinin ekseni olup vahy ve n\u00fcb\u00fcvvete iman\u0131n gereklerindendir. Nitekim Bakara Suresi\u2019nin ilk ayetlerinde Kur\u2019an \u201cgayba inananlar i\u00e7in hidayet edici bir kitap\u201d olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cBu bir kitapt\u0131r ki, kendisinde \u015f\u00fcphe yok. Takva sahipleri i\u00e7in de yol g\u00f6stericidir. Onlar, gayba inan\u0131rlar.\u201d[1]<\/p>\n<p>Gayb\u00ee bilgi, insan\u0131n kendi ba\u015f\u0131na edinebilece\u011fi bir bilgi olamay\u0131p sadece ilah\u00ee \u00f6\u011frenim ve vahy yoluyla elde edebilece\u011fi ink\u00e2r edilmez bir ger\u00e7ektir. \u00d6yleyse \u201cgayb\u201d; Allah Teala\u2019n\u0131n kullar\u0131n\u0131, peygamberleri vas\u0131tas\u0131yla bilgilendirdi\u011fi, melekler, ar\u015f, k\u00fcrs\u00fc, cennet, cehennem, ge\u00e7mi\u015f ve gelecekle ilgili gizli olaylar gibi geni\u015f bir hakikatler yelpazesini kapsam\u0131na almaktad\u0131r ki, Allah Teala peygamberleri vas\u0131tas\u0131yla halk\u0131 bu vb. konulardan haberdar k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Buradaki bahsimiz gelecekle ilgili bir mevzu etraf\u0131nda oldu\u011fundan; gelecekte vuku bulacak baz\u0131 olaylar hakk\u0131nda semavi kitaplarda bildirilmi\u015f olan birka\u00e7 gaybi meseleyi a\u015fa\u011f\u0131ya aktar\u0131yor, bu \u00f6rneklerden birka\u00e7\u0131na de\u011finiyoruz:<\/p>\n<p>Son Peygamber Hz. Muhammed sall\u00e2\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih\u2019in gelece\u011fine dair daha \u00f6nceki peygamberlerin bunu haber vermeleri: \u201cHani, Meryemo\u011flu \u0130sa da \u201cey \u0130srailo\u011flullar\u0131, ger\u00e7ekten ben, sizin i\u00e7in Allah\u2019tan g\u00f6nderilmi\u015f bir el\u00e7iyim. Benden \u00f6nceki Tevrat\u2019\u0131 do\u011frulay\u0131c\u0131 ve benden sonra, ismi \u201cAhmed\u201d olan bir peygamberin de m\u00fcjdeleyicisiyim\u201d demi\u015fti. Fakat o, apa\u00e7\u0131k belgelerle onlara gelince \u201cBu, a\u00e7\u0131k\u00e7a bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr\u201d dediler.\u201d[2]<\/p>\n<p>\u0130sarailo\u011fullar\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde iki kere fesat \u00e7\u0131kar\u0131p -her ikisinde de- yenilgiye u\u011frayacaklar\u0131 haberi: \u201cKitapta, \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u015fu h\u00fckm\u00fc verdik: Muhakkak siz, yery\u00fcz\u00fcnde iki defa bozgunculuk \u00e7\u0131karacaks\u0131n\u0131z ve pek kibirli bir y\u00fckseli\u015fle muhakkak kibirlenip y\u00fckseleceksiniz. Nitekim o ikiden ilk -vaid- geldi\u011fi zaman, olduk\u00e7a zorlu olan kullar\u0131m\u0131z\u0131 \u00fczerinize g\u00f6nderdik de -sizi- evlerin aralar\u0131na kadar girip ara\u015ft\u0131rd\u0131lar, bu yerine getirilmi\u015f bir vaiddi\u201d[3]<\/p>\n<p>&#8211; Romal\u0131lar\u0131n Farslar\u0131 yenece\u011fi haberi: \u201cElif L\u00e2m Mim. Rum-ordular\u0131- yenilgiye u\u011frad\u0131. Yak\u0131n bir yerde. Ama onlar, yenilgilerinden sonra yeneceklerdir&#8230;\u201d[4]<\/p>\n<p>Allah Teala\u2019n\u0131n insano\u011fluna bildirdi\u011fi gayb\u00ee i\u015flerin her biri onun hayat ve al\u0131nyaz\u0131s\u0131yla belli bir ili\u015fki i\u00e7inde olup belli bir ama\u00e7la ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu hedeflerinden baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n<p>1- Gayb\u00ee haberler ger\u00e7ekle\u015fince insanlar, peygamberlerin peygamberlik iddialar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6rmekte, iman ve inan\u00e7lar\u0131, peki\u015fmektedir.<\/p>\n<p>2- Gelecekte vuku bulacak iyi veya k\u00f6t\u00fc olaylar\u0131n haber verilip bildirilmesi, o olaylar\u0131n vukuu s\u0131ras\u0131ndaki zaman diliminde ya\u015fayanlar\u0131n gerekli -do\u011fru- tavr\u0131 tak\u0131nabilmelerini sa\u011flamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gayb\u00ee haberler verildi\u011finde, bunlar\u0131n vukuu s\u0131ras\u0131nda tak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken do\u011fru tavr\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi de genellikle bildirilmektedir.<\/p>\n<p>3- B\u00fct\u00fcn bunlardan daha da \u00f6nemli olan\u0131 \u015fudur: Olumlu hadiseler hakk\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fc bulunup \u00f6nceden haber vermek asl\u0131nda o olay i\u00e7in uygun, fikri ve duygusal ortam\u0131 haz\u0131rlamak demektir. Olumsuz olaylar\u0131n bildirilmesi de, bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda fikr\u00ee ve duygusal engeller olu\u015fturmak suretiyle, ilerleyip yay\u0131lmalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fc ve Kur\u2019an tabiriyle; bu gayb\u00ee haberlerin en \u00f6nemlilerin- den biri de Kur\u2019an-\u0131 Kerim ve nebev\u00ee s\u00fcnnet ile bildirilmi\u015f olan \u201cinsanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi ve insan topluluklar\u0131n\u0131n kaderiyle ilgili haber\u201ddir ki buradaki bahsimizin ana temas\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu haber \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cSonunda b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hakimiyeti Allah\u2019\u0131n salih kullar\u0131n\u0131n eline ge\u00e7ecek, \u015firk ve k\u00fcfr\u00fcn k\u00f6k\u00fc kaz\u0131lacakt\u0131r, ki Hz. Peygamber efendimiz sall\u00e2\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih\u2019den ula\u015fan haberlerde bu hususta etrafl\u0131ca a\u00e7\u0131klamalarda bulunulmu\u015ftur, bu hadisenin, ad\u0131 \u201cMuhammed\u201d, Lakab\u0131 \u201cMehdi\u201d olan bir \u0130mam vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi ve g\u00f6kten inen Hz. \u0130sa aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n onun yard\u0131mc\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131, onun zaman\u0131nda \u0130slam\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya egemen olaca\u011f\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n harikul\u00e2de ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ilm\u00ee ve manev\u00ee ilerleme kaydedece\u011fi, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n huzur, g\u00fcven ve refaha kavu\u015faca\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p>Bu mevzu fevkalade \u00f6nemli oldu\u011fundan Hz. Resul-\u00fc Ekrem sall\u00e2\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih \u00fczerinde bir hayli durmu\u015f, \u00f6nemle vurgulam\u0131\u015f ve \u00e7e\u015fitli boyutlar\u0131 \u00fczerinde etrafl\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftur. Nitekim bug\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda benzeri yorum ve tefsirlerde bulunulan pek az \u0130slam\u00ee konu vard\u0131r ki, \u00e7e\u015fitli \u0130slam mezhepleri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi ve ittifakta bulunulmu\u015f olsun. Hatta bu hususta tam bir vahdet ve ittifaka ula\u015fabilmek di\u011fer mevzularda ittifak sa\u011flamaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r.<\/p>\n<p>Keza Ehl-i S\u00fcnnete mensup baz\u0131 ulema, akidev\u00ee a\u00e7\u0131dan S\u00fcnni oldu\u011fu halde Hz. Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n kimli\u011fi konusunda \u015eia ile ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve inanc\u0131 payla\u015f\u0131r.[5] Bu inanc\u0131n \u0130slam\u00ee oldu\u011fu ve \u00f6teden beri, \u00e7a\u011flar boyunca \u0130slam ulemas\u0131n\u0131n Kur\u2019an ve s\u00fcnnete dayanarak bu hususta g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi i\u00e7inde bulundu\u011fu noktas\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutucu baz\u0131 delilleri burada aktarman\u0131n faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 inanc\u0131nday\u0131z.<br \/>\nKur\u2019an\u2019da Hz. Mehdi (a.s)<\/p>\n<p>\u0130slam\u2019\u0131n en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131 Kur\u2019an-\u0131 Kerim di\u011fer konularda oldu\u011fu gibi bu alanda da ayr\u0131nt\u0131lara girmeden genel ve t\u00fcmel olarak bahsetmekte ve iman sayesinde cihan\u015f\u00fcmul adil bir h\u00fck\u00fcmetin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini haber vermektedir.<\/p>\n<p>\u00d6rnek olarak bu konuyu s\u00f6z konusu eden \u015fu ayetleri g\u00f6sterebiliriz:<\/p>\n<p>1- \u201cAndolsun, biz Zikir\u2019den sonra Zebur\u2019da da: Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz arza salih kullar\u0131m varis olacakt\u0131r diye yazd\u0131k. Ger\u00e7ek \u015fu ki kulluk eden bir topluluk i\u00e7in bunda (Kur\u2019an\u2019da) a\u00e7\u0131k bir mesaj vard\u0131r.\u201d[6]<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce ayette ge\u00e7en baz\u0131 kelimelere dikkat etmek gerekir:<\/p>\n<p>Arz: Yer k\u00fcresine denilmektedir ve ba\u015fka bir anlamda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair \u00f6zel bir belirte\u00e7 olmad\u0131k\u00e7a b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kapsam\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130rs ve miras: L\u00fcgat anlam\u0131, muamele ve al\u0131\u015f-veri\u015f etmeden elde edilen \u015feye denir. Ancak Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de baz\u0131 yerlerde salih bir kavmin salih olmayanlara galibiyet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, onlar\u0131n g\u00fc\u00e7lerini ele ge\u00e7irmesi anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Zebur: Her \u00e7e\u015fit kitap ve yaz\u0131 anlam\u0131na gelmektedir; ancak Ahd-i kadim\u2019de \u201cMezamir-i Davud\u201d diye an\u0131lan Hz. Davud\u2019un kitab\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan bir tabirdir. Bu kitap Hz. Davud\u2019un Allah\u2019a yakar\u0131\u015flar\u0131n\u0131, \u00f6\u011f\u00fctlerini i\u00e7ermektedir. Zebur\u2019un, Kur\u2019an\u2019dan \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn ilah\u00ee kitaplar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r bir tabir olmas\u0131 ihtimali de vard\u0131r.<\/p>\n<p>Zikir: Uyarma ve hat\u0131rlatma kayna\u011f\u0131 olan her \u015feye zikir denir. Ancak yukar\u0131daki ayette Hz. Musa aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n kitab\u0131 \u201cTevrat\u201d olarak tefsir edilmi\u015ftir. Bunun sebebi de ayette onun Zebur\u2019dan \u00f6nce oldu\u011funun bildirilmesidir. Ba\u015fka bir tefsire g\u00f6re \u201cZikir\u201d Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019e i\u015farettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de bu tabir Kur\u2019an\u2019\u0131n kendisi i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin Tekvir \/ 27\u2019de \u015f\u00f6yle ge\u00e7er: \u201cO (Kur\u2019an), alemler i\u00e7in ancak bir zikirdir.\u201d<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla ayette ge\u00e7en \u201cmin ba\u2019d\u0131\u201d kelimesi \u201cayr\u0131ca\u201d ve \u201cilaveten\u201d anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>Salih: Liyakat sahibi anlam\u0131ndad\u0131r ve genel olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise ister ilim a\u00e7\u0131s\u0131ndan olsun, ister ahlak, iman, takva, bilin\u00e7 ve y\u00f6netim a\u00e7\u0131s\u0131ndan her alandaki liyakat anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re ayetin anlam\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>Biz, Kur\u2019an\u2019a ilaveten (veya Tevrat\u2019tan sonra) Zebur\u2019da da yery\u00fcz\u00fcn\u00fc benim salih ve liyakatli kullar\u0131m ele ge\u00e7ireceklerdir diye yazd\u0131k; i\u015fte bu da kulluk ve ibadet edenlere yeterlidir. Bu konunun Zebur\u2019da zikredilmi\u015f olmas\u0131 bunun b\u00fct\u00fcn ilah\u00ee kitaplarda sabit ve kesin bir ilke olarak var oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Elbette e\u011fer Zebur\u2019dan maksat t\u00fcm ilahi kitaplar de\u011fil de Hz. Davud aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n kitab\u0131 olursa, Hz. Davud aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n hak, adalet ve insanlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda geni\u015f ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir h\u00fck\u00fcmete sahip olmas\u0131 i\u00e7in bu m\u00fcjdenin o peygamberin kitab\u0131nda kaydedilmi\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tabii Hz. Davud aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmeti b\u00f6lgesel olup yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kapsam\u0131yordu. Ama Zebur\u2019da, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve emniyet ilkelerine dayanan cihan\u015f\u00fcmul bir h\u00fck\u00fcmetin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi ona m\u00fcjdelenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yani, yeteri kadar liyakat kazanm\u0131\u015f \u201csalih kullar\u201d\u0131n oldu\u011fu bir zamanda insanlar, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn madd\u00ee ve manev\u00ee miras ve ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sahibi olacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki ayetin tefsirinde nakledilen baz\u0131 rivayetlerde bu alanda daha sarih ve a\u00e7\u0131k tabirler g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, Mecma-ul Beyan tefsirinde yukar\u0131daki ayetin tefsirinde \u0130mam B\u00e2k\u0131r aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019dan \u015f\u00f6yle nakledilmektedir:<\/p>\n<p>\u201cOnlar Mehdi\u2019nin ahir zamanda gelecek olan ashab\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>B\u00f6ylece yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn miras\u00e7\u0131s\u0131, kendini yeti\u015ftiren ve bu b\u00fcy\u00fck risalete lay\u0131k olan o erkek ve kad\u0131nlar olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 olan \u015fu ki: Ahd-i Kadim\u2019in (Tevrat\u2019\u0131n) bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc say\u0131lan \u201cHz. Davud\u2019un Mezmurlar\u0131nda\u201d da bu konu yakla\u015f\u0131k ayn\u0131 tabirlerle g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Mesela otuz yedinci mezmurda \u015f\u00f6yle ge\u00e7er:<\/p>\n<p>\u201cBiraz bekle ve k\u00f6t\u00fc yok olacakt\u0131r; Onun yerini ara\u015ft\u0131racaks\u0131n ve yok olacakt\u0131r. Fakat halimler d\u00fcnyay\u0131 miras alacaklar\u201d<\/p>\n<p>Yine 37. mezmurda bu konu ba\u015fka bir tabirle \u015f\u00f6yle ge\u00e7er:<\/p>\n<p>\u201cSalihler yeri miras al\u0131r; ve onda ebediyen otururlar\u201d[7]<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de ge\u00e7en \u201cm\u00fcjde\u201d aynen bu g\u00fcn elimize ula\u015fan Zebur\u2019da da mevcuttur.<\/p>\n<p>2- Nur suresi 55. ayette zikrolundu\u011fu gibi \u201cAllah, i\u00e7inizden iman edenlere ve salih amellerde bulunanlara vaat etmi\u015ftir: Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onlardan \u00f6ncekileri nas\u0131l halife ettiyse (g\u00fc\u00e7 ve iktidar sahibi k\u0131ld\u0131ysa), onlar\u0131 da yery\u00fcz\u00fcnde halife edecek (g\u00fc\u00e7 ve iktidar sahibi k\u0131lacak), kendileri i\u00e7in se\u00e7ip be\u011fendi\u011fi dinlerini yerle\u015ftirip sa\u011flamla\u015ft\u0131racak ve onlar\u0131 korkular\u0131ndan sonra g\u00fcvene kavu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar, yaln\u0131zca bana ibadet ederler ve bana hi\u00e7 bir \u015feyi ortak ko\u015fmazlar. Kim bundan sonra k\u00fcfre saparsa, i\u015fte onlar fas\u0131k olanlard\u0131r.\u201d[8]<\/p>\n<p>Bu ayette m\u00fcmin ve liyakatli kullara \u00fc\u00e7 a\u00e7\u0131k vaat da bulunulmu\u015ftur. Her vaatte \u00fc\u00e7 ilkenin oldu\u011funu bilmekteyiz:<\/p>\n<p>1- Vaat eden (burada Allah Teala\u2019d\u0131r).<\/p>\n<p>2- Vaat olanlar (i\u00e7inizden iman edenler ve salih amellerde bulunanlard\u0131r).<\/p>\n<p>3- Vaat edilen \u015feyler. Bu da yine \u00fc\u00e7 tanedir:<\/p>\n<p>1- Yery\u00fcz\u00fcnde Halife Olma: Allah\u2019\u0131n temsilcisi olarak yer y\u00fcz\u00fcnde h\u00fck\u00fcmet etme, yani hak ve adil h\u00fck\u00fcmet.<\/p>\n<p>2- Dini Yerle\u015ftirip Sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak: Allah\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinin hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131nda manev\u00ee n\u00fcfuzu ve hakimiyeti.<\/p>\n<p>3- Korkunun Emniyete \u00c7evrilmesi: Korku ve emniyetsizli\u011fe sebep olan b\u00fct\u00fcn etkenlerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde tam bir emniyet ve huzurun hakim olu\u015fu.<\/p>\n<p>Dini yerle\u015ftirip sa\u011flamla\u015ft\u0131rmaktan maksat, \u201ctemkin\u201d kelimesinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer yerlerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130slam\u00ee \u00f6\u011fretinin k\u00f6kl\u00fc bir \u015fekilde hayat\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131na etki etmesidir.<\/p>\n<p>Bu \u00fc\u00e7 vaat sonucu, insanlar yeti\u015fir, Allah\u2019\u0131n halis kulu olma ve b\u00fct\u00fcn kalplerde t\u00fcm putlar\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ortam haz\u0131rlan\u0131r. (Onlar, yaln\u0131zca bana ibadet ederler ve bana hi\u00e7 bir \u015feyi ortak ko\u015fmazlar.)<\/p>\n<p>Burada m\u00fcfessirlerin s\u00f6zleri ve bu ayetin n\u00fczul sebebi hakk\u0131nda kaydedilen \u015feylere de bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\n<p>Baz\u0131 m\u00fcfessirler bu ayetin, Resulullah sall\u00e2\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih\u2019in ashab\u0131 Medine\u2019ye hicret ettikten sonra indi\u011fine inanmaktalar.<\/p>\n<p>Yepyeni bir hareket ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131; zul\u00fcm, cehalet ve cahiliyet d\u00f6neminin hurafeleriyle dolu olan eski ve \u00e7\u00fcr\u00fck toplumun temellerini titreten bir hareket ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 ve tabiat\u0131yla d\u00f6rt bir yandan muhalefet sesleri y\u00fckselmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu ilah\u00ee ink\u0131lab\u0131n say\u0131lar\u0131 az ama fedak\u00e2r elemanlar\u0131 bu yeni dinin b\u00fcy\u00fck etkinli\u011finden yararlanarak ger\u00e7ek yenili\u011fi getirdilerse de ancak muhaliflerin say\u0131lar\u0131 ve \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fcler o kadar \u00e7oktu ki hak s\u00f6zler onlar\u0131n aras\u0131nda kayboluyordu.<\/p>\n<p>Kabilelerin muhalefetleri o kadar \u00e7oktu ki Resulullah sall\u00e2\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih\u2019in ashab\u0131 her zaman haz\u0131r durumdayd\u0131, her ak\u015fam silahla uyuyor, sabahlar\u0131 da silahla, dar ve a\u011f\u0131r sava\u015f elbisesiyle uyan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu durumun uzun bir s\u00fcre devam etmesi ger\u00e7ekten \u00fcz\u00fcc\u00fcyd\u00fc. \u00c7izme, z\u0131rh, k\u0131l\u0131\u00e7 ve kalkanla nas\u0131l uyuyabilirlerdi?! Hem de yar\u0131 uyan\u0131k bir \u015fekilde.<\/p>\n<p>Bazen geceleri rahat bir uykuyla dinlenebilecekleri ve d\u00fc\u015fman taraf\u0131ndan hi\u00e7 bir tehlikenin kendilerini tehdit etmedi\u011fi bir zaman\u0131n gelmesini; namaz k\u0131larken d\u00fc\u015fman\u0131n gafil avlamas\u0131ndan korkmayacaklar\u0131 ve geceleyin d\u00fc\u015fman bask\u0131n\u0131ndan korkmadan serbest\u00e7e ibadet edecekleri, putlar\u0131 k\u0131rarak Kur\u2019an\u2019\u0131n adilane h\u00fck\u00fcmeti sayesinde huzurlu bir hayat ya\u015fayacaklar\u0131 g\u00fcn\u00fc arzuluyorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ster istemez i\u00e7inde bulunduklar\u0131 bu durumdan dolay\u0131 endi\u015felerini dile getirerek birbirlerine, \u201cAcaba b\u00f6yle bir g\u00fcn gelecek mi?\u201d diye soruyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada yukar\u0131daki ayet inerek onlar\u0131 m\u00fcjdeledi: Evet, b\u00f6yle bir g\u00fcn gelecek; bu Allah\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck vaadidir, de\u011fi\u015fmez ve kesin vaadi.<\/p>\n<p>\u00c7ok ge\u00e7meden Resulullah sall\u00e2\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih\u2019in Arap yar\u0131madas\u0131na tamamen zaferiyle o g\u00fcn\u00fcn nas\u0131l gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131n\u0131 her kes g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>Bu ayetin n\u00fczul sebebi tabii bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arzetmektedir. Ancak Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in muhtelif ayetlerini ve onlar\u0131n n\u00fczul sebeplerini ara\u015ft\u0131ran kimseler, ayetlerin geni\u015f anlamlar\u0131n\u0131n hi\u00e7 bir zaman onlar\u0131n ini\u015f nedenleriyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131, aksine, n\u00fczul sebebinin ayetin i\u00e7erdi\u011fi manan\u0131n \u00f6rneklerinden biri oldu\u011funu bilirler.<\/p>\n<p>Bir ayeti onun n\u00fczul sebebine has k\u0131lmak t\u0131pk\u0131 zaruret gere\u011fi d\u00fc\u015fmanla sava\u015fmak i\u00e7in elde etti\u011fimiz bir silah\u0131 her ne kadar kullan\u0131\u015fl\u0131, pahal\u0131 ve e\u015fsiz de olsa o sava\u015f bittikten sonra bir kenara b\u0131rakmak gibidir.<\/p>\n<p>Elbette Resulullah sall\u00e2\u2019ll\u00e2hu aleyhi ve alih\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 asr\u0131n sonlar\u0131nda bu ayetin anlam\u0131ndan geni\u015f bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Fakat bu ayette ifade edilen vaat, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsayacak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir ve d\u00fcnyan\u0131n da bu olay\u0131 bekledi\u011fini bilmekteyiz.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki ayet b\u00fct\u00fcn as\u0131rlarda, b\u00fct\u00fcn liyakatli m\u00fcminleri sonunda cihan\u015f\u00fcmul h\u00fck\u00fcmetin liyakatli kullar\u0131n eline ge\u00e7ece\u011fini, birbirleriyle pasla\u015fan bir grup bencil ve s\u00f6m\u00fcrgecinin elinde top gibi oyuncak olmayaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcjdelemektedir.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, hadislerde bu ayetin, Hz. Mehdi\u2019nin k\u0131yam\u0131na tefsir edildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Mesela de\u011ferli m\u00fcfessir Tabers\u00ee Mecma-ul Beyan tefsirinde \u0130mam Seccad aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019dan \u015f\u00f6yle nakletmektedir:<\/p>\n<p>\u201cAndolsun onlar bizim \u015eiilerimiz (izleyicilerimiz)dirler. Allah Teala bunu bizden olan bir ki\u015finin vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirecektir ve o bu \u00fcmmetin Mehdi\u2019sidir.\u201d<\/p>\n<p>Daha sonra bu konuyu, \u0130mam B\u00e2k\u0131r aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ve \u0130mam Sad\u0131k aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019dan nakletmektedir.<\/p>\n<p>Sonra da \u015funu eklemektedir ki: ayet mutlak olup b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hilafetini kapsam\u0131na almaktad\u0131r. Bu ilah\u00ee vaat hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in onun ger\u00e7ekle\u015fmesini beklemek gerekir.<\/p>\n<p>\u201cel-Burhan\u201d tefsirinde, bu ayetin Hz. Mehdi aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019\u0131n k\u0131yam\u0131na i\u015faret etti\u011fine dair \u0130mam B\u00e2k\u0131r aleyhi\u2019s-sel\u00e2m ve \u0130mam Sad\u0131k aleyhi\u2019s-sel\u00e2m\u2019dan \u00e7e\u015fitli rivayetler nakletmektedir.<\/p>\n<p>\u015eunu da hat\u0131rlatmak gerekir ki: Ayette ge\u00e7en minkum (sizden) kelimesinden anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, ortam haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda cihan\u015f\u00fcmul bir ink\u0131laba giri\u015fmek i\u00e7in liyakatli, m\u00fcmin ve salih bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 yeterlidir.<\/p>\n<p>,,,,,,,,,,,,<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.erfan.ir\/turkish\/81097.html\">www.erfan.ir<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Baz\u0131lar\u0131, Hz. Mehdi\u2019nin babas\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n Abdullah oldu\u011funun ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f bir \u00e7ok sahih hadisle \u00e7eli\u015fmektedir, \u00f6zellikle Ehl-i Beyt kayna\u011f\u0131ndan gelen m\u00fctevatir ve sahih hadisler uyar\u0131nca Hz. Mehdi\u2019nin 12. \u0130mam oldu\u011fu ve babas\u0131n\u0131n 11. \u0130mam olan Hasan Askeri oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. \u00d6rnek olarak Cabir b. Abdullah Ensari\u2019nin Peygamberden nakletti\u011fi 12 \u0130mam\u2019\u0131n isimlerini i\u00e7eren hadisi zikredebiliriz. Ama [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[278],"tags":[253],"class_list":["post-2418","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-articles-of-faith","tag-hz-mehdi-a-f","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2418"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2421,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2418\/revisions\/2421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}