{"id":296,"date":"2025-10-08T17:42:15","date_gmt":"2025-10-08T17:42:15","guid":{"rendered":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/?p=296"},"modified":"2025-10-08T17:42:15","modified_gmt":"2025-10-08T17:42:15","slug":"imam-elinin-%c9%99-s%c9%99hab%c9%99si-maliki-est%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/296","title":{"rendered":"\u0130mam \u018flinin (\u0259) s\u0259hab\u0259si &#8211; Maliki \u018f\u015ft\u0259r."},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-297 aligncenter\" src=\"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/\u0259st\u0259r.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/\u0259st\u0259r.jpg 225w, https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/\u0259st\u0259r-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<div><strong>Maliki \u018f\u015ft\u0259r.<\/strong><\/div>\n<div>\u0130mam \u018fli ibn \u018fbu Talibin (\u0259) \u0259n m\u0259\u015fhur s\u0259hab\u0259l\u0259rind\u0259n olan Malik ibn Haris N\u0259x\u0259i \u0259r\u0259b m\u0259n\u015f\u0259lidir. Xalq i\u00e7ind\u0259 b\u0259z\u0259n yanl\u0131\u015f olaraq ona \u201cMalik \u018fjd\u0259r\u201d deyildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn (\u201c\u0259jd\u0259r\u201d fars dilind\u0259 \u0259jdaha dem\u0259kdir), fars mill\u0259tind\u0259n oldu\u011fu t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc yaran\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<p><!--more--><\/p>\n<div>\u018fslind\u0259 is\u0259 Y\u0259rmuk sava\u015f\u0131nda g\u00f6z\u00fcnd\u0259n yaraland\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ona \u201c\u0259\u015ft\u0259r\u201d (y\u0131rt\u0131q g\u00f6zl\u00fc) l\u0259q\u0259bini vermi\u015fdil\u0259r v\u0259 bu l\u0259q\u0259b s\u0131rf \u0259r\u0259b s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Malik \u018f\u015ft\u0259r H\u0259zr\u0259t \u018flinin (\u0259) \u0259n sadiq s\u0259hab\u0259si v\u0259 qo\u015fun s\u0259rk\u0259rd\u0259si idi, o h\u0259zr\u0259tin siyasi m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015fdi. \u018fli ibn \u018fbu Talib (\u0259) M\u00fch\u0259mm\u0259d ibn \u018fbu B\u0259kri Misr\u0259 vali t\u0259yin etdikd\u0259n sonra onun \u00f6z v\u0259zif\u0259sinin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259 bilm\u0259diyini g\u00f6r\u00fcb hicr 38-ci ild\u0259 (658-659-cu ill\u0259r) Malik \u018f\u015ft\u0259ri onun yerin\u0259 Misr\u0259 vali t\u0259yin etdi. Lakin bundan x\u0259b\u0259r tutan M\u00fcaviy\u0259 onu Misr\u0259 \u00e7atmadan aradan g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Malik \u018f\u015ft\u0259r \u00f6z v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Misr\u0259 q\u0259d\u0259m qoyanda M\u00fcaviy\u0259nin muzdlu \u0259lalt\u0131lar\u0131ndan biri \u00f6z\u00fcn\u00fc \u018flinin (\u0259) t\u0259r\u0259fdar\u0131 kimi g\u00f6st\u0259rib Malikin etimad\u0131n\u0131 qazand\u0131 v\u0259 Qulzum adl\u0131 m\u0259nt\u0259q\u0259d\u0259 ona z\u0259h\u0259rli \u015f\u0259rb\u0259t i\u00e7ir\u0259r\u0259k \u015f\u0259hid etdi. \u0130mam \u018fli (\u0259) Malikin \u015f\u0259had\u0259t x\u0259b\u0259rini e\u015fid\u0259nd\u0259 q\u0259m-q\u00fcss\u0259 dolu bir halda buyurmu\u015fdu:\u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, m\u0259n Allah\u0131n r\u0259sulu \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 idims\u0259, Malik d\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn el\u0259 idi\u201d,\u00a0 \u201cMalik n\u0259 Malik idi? Onu da\u011fa ox\u015fatsam, t\u0259k-t\u0259nha v\u0259 v\u00fcqarl\u0131 olma\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259dir. Onu da\u015fa b\u0259nz\u0259ts\u0259m, m\u00f6hk\u0259mliyin\u0259 g\u00f6r\u0259dir. Bu da\u011f\u0131n zirv\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir canl\u0131 yuks\u0259l\u0259 bilm\u0259zdi; qu\u015flar bel\u0259, ondan y\u00fcks\u0259y\u0259 qalxma\u011fa qadir deyildi\u201d (N\u0259hc\u00fcl-b\u0259la\u011f\u0259, 482-ci hikm\u0259tli k\u0259lam). Malik \u018f\u015ft\u0259rin m\u0259zar\u0131 Misirin paytaxt\u0131 Qahir\u0259d\u0259n bir ne\u00e7\u0259 km. \u015fimal-\u015f\u0259rq m\u0259saf\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259l-Xanik\u0259 \u015f\u0259h\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir.M\u00fcaviy\u0259 Malikin \u015f\u0259had\u0259t x\u0259b\u0259rini e\u015fitdiyi vaxt d\u0259rhal minb\u0259r\u0259 qalx\u0131r ki, \u00f6z\u00fc kimil\u0259rin\u0259 bu xo\u015f x\u0259b\u0259ri \u00e7atd\u0131rs\u0131n! O bu x\u00fctb\u0259sind\u0259 bel\u0259 deyir: \u201cEy camaat ,bilin ki ,\u018fli (\u0259) ibn \u018fbi-Talibin iki \u0259li vard\u0131. Bu g\u00fcn onun h\u0259r iki \u0259li k\u0259silib v\u0259 \u0259lsiz qal\u0131b. Onun bir \u0259li \u018fmmar Yasir idi. \u018fmmar Siffeyn sava\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u018flinin (\u0259) dig\u0259r \u0259li Malik \u018f\u015ft\u0259r idi. Bu g\u00fcn onun \u00f6l\u00fcm x\u0259b\u0259rini ald\u0131m. Sevinin, \u018fli \u0259lsiz qald\u0131!\u201d<\/p>\n<p>B\u0259li, M\u00fcaviy\u0259 nadanl\u0131q s\u0259b\u0259bind\u0259n Malik \u018f\u015ft\u0259ri el\u0259 v\u0259sf edir ki ,onun s\u00f6zl\u0259ri Malikin m\u0259qam v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tini a\u015fkarlay\u0131r. M\u00fcaviy\u0259nin Maliki \u201c\u018flinin (\u0259) ikinci \u0259li\u201d adland\u0131rmas\u0131ndan m\u0259lum olur ki, al\u00e7aq d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r bel\u0259 Malik \u018f\u015ft\u0259rin \u018flinin (\u0259) \u0259n yax\u0131n v\u0259 layiqli k\u00f6m\u0259k\u00e7isi oldu\u011funu bilirdil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u0130mam \u018flinin (\u0259) Maliki \u018f\u015ft\u0259r\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub &#8211; f\u0259rman.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div>\u201cN\u0259hc\u00fcl-b\u0259la\u011f\u0259nin\u201d dig\u0259r m\u00f6vzular\u0131 kimi \u0259b\u0259dilik tapm\u0131\u015f parlaq m\u00f6vzular\u0131dan biri Malik \u018f\u015ft\u0259rin m\u0259ktubudur. Bu m\u0259ktub h\u0259zr\u0259t \u018flinin (\u0259) \u00f6z v\u0259fal\u0131 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259hab\u0259si Malik \u018f\u015ft\u0259r N\u0259x\u0259iy\u0259 tarixi f\u0259rman\u0131ndan ibar\u0259tdir. Bu f\u0259rman 14 \u0259sr \u0259vv\u0259ld\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k \u0130slam tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 \u0259b\u0259di v\u0259 insanp\u0259rv\u0259r bir yaz\u0131 kimi qorunmu\u015fdur.<\/div>\n<div>Malik \u018f\u015ft\u0259r\u0259 m\u0259ktubunda h\u0259zr\u0259t \u018flinin (\u0259) parlaq n\u0259z\u0259riyy\u0259 v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri o q\u0259d\u0259r d\u0259qiq b\u0259yan olunmu\u015fdur ki, bu orada Allah qar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0259nd\u0259, c\u0259miyy\u0259td\u0259 insan, \u0130slam h\u00f6kml\u0259rinin icras\u0131nda m\u0259sul, hakim, \u0130slam qanunlar\u0131n\u0131n himay\u0259sind\u0259 bir f\u0259rd olaraq b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n v\u0259zif\u0259l\u0259rinin b\u0259yan oldu\u011funu iddia etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259ktubda b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259r ayd\u0131n v\u0259 d\u0259qiq \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan olunmu\u015fdur. Bu m\u0259ktubda Malik \u018f\u015ft\u0259r\u0259, \u0259slind\u0259 insana v\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixin\u0259 \u00fcnvanlanm\u0131\u015f tap\u015f\u0131r\u0131qlara do\u011fru-d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259l olunarsa, n\u0259inki ictimai \u0259dal\u0259t v\u0259 \u0259minamanl\u0131q, h\u0259tta daha \u00fcst\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 oluna bil\u0259r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>F\u0259rman\u0131n m\u0259tni:<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><b><b><i>\u201cBu f\u0259rman Allah b\u0259nd\u0259si \u018fli \u018fmir\u0259l-m\u00f6\u2019minin peyman\u0131 \u0259sas\u0131nda Haris o\u011flu Malik \u018f\u015ft\u0259r Misir\u0259 hakim se\u00e7il\u0259rk\u0259n ona \u00fcnvanlan\u0131r. Misir vilay\u0259tind\u0259 Malikin v\u0259zif\u0259l\u0259ri bunlard\u0131r: X\u0259rac (vergi) toplamaq, d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rl\u0259 cihad, \u0259hali aras\u0131nda s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q yaratmaq, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin abadl\u0131\u011f\u0131.<\/i><\/b><\/b><\/div>\n<div><b><i>(H\u0259zr\u0259t \u018fli (\u0259) h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259 Malik\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 i\u015fl\u0259ri \u0259mr edir:) \u0130lahi t\u0259qva, Allaha ita\u0259t yolunu se\u00e7m\u0259k, Allah\u0131n \u00f6z kitab\u0131nda \u0259mr etdiyi s\u00fcnn\u0259 v\u0259 vacibatlara \u0259m\u0259l etm\u0259k! <\/i><\/b><b><b><i>\u00c7\u00fcnki kims\u0259 bu \u0259mrl\u0259r\u0259 ita\u0259t etm\u0259mi\u015f s\u0259ad\u0259t\u0259 nail olmayacaq, kims\u0259 bu g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri t\u0259rk etm\u0259mi\u015f b\u0259db\u0259xtliy\u0259 u\u011framayacaq. (Qeybd\u0259n faydalanar) S\u00fcbhan Allaha \u0259li v\u0259 dili il\u0259 yard\u0131m ed\u0259n. \u00c7\u00fcnki Allah Ona yard\u0131m edib \u0259ziz tutana yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259yi v\u0259 \u0259ziz tutma\u011f\u0131 \u00f6hd\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ona \u0259mr ed\u0259r ki ,\u00f6z n\u0259fsini az\u011f\u0131n ist\u0259kl\u0259rin t\u0259rki il\u0259 s\u0131nd\u0131rs\u0131n ,az\u011f\u0131nl\u0131q etdiyi vaxt cilovunu \u00e7\u0259ksin. N\u0259fs daim pisliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Yaln\u0131z Allah\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259t nazil etdiyi n\u0259fs istisnad\u0131r. Ey Malik, bil ki, m\u0259n s\u0259ni s\u0259nd\u0259n \u00f6nc\u0259 h\u0259m \u0259dal\u0259tli v\u0259 insafl\u0131, h\u0259m d\u0259 zal\u0131m v\u0259 sit\u0259mkar hakiml\u0259ri olmu\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rdim. \u015e\u00fcbh\u0259siz, bundan \u00f6nc\u0259 s\u0259n hakiml\u0259rin i\u015fin\u0259 diqq\u0259tli oldu\u011fun kimi, xalq da s\u0259nin i\u015fl\u0259rin\u0259 diqq\u0259tli olacaq. S\u0259n ba\u015fqalar\u0131 haqq\u0131nda n\u0259 demis\u0259ns\u0259, indi h\u0259min s\u00f6zl\u0259r s\u0259nin haqq\u0131nda deyil\u0259c\u0259k. F\u0259rdl\u0259rin Allah t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131n dilin\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015f yax\u015f\u0131l\u0131q v\u0259 pislikl\u0259ri \u0259sas\u0131nda salehl\u0259ri g\u00fcnahkarlardan se\u00e7\u0259 bil\u0259rs\u0259n. B\u0259li, s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n sevimli ehtiyat saleh \u0259m\u0259l ehtiyat\u0131 olmal\u0131d\u0131r. (Ey Malik) \u00d6z q\u0259lb ist\u0259kl\u0259rinin a\u011fas\u0131 ol. \u00d6z\u00fcn\u00fc s\u0259n\u0259 halal olmayandan uzaqla\u015fd\u0131r. \u00c7\u00fcnki xo\u015flad\u0131\u011f\u0131n v\u0259 ya xo\u015flamad\u0131\u011f\u0131n \u015feyl\u0259rl\u0259 rabit\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc saxlamaq (dayan\u0131b d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k) eyn\u0259n insafd\u0131r. Xalqa mehr-m\u0259h\u0259bb\u0259ti, onlarla dostlu\u011fu v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131na riay\u0259t olunmas\u0131n\u0131 q\u0259lbind\u0259 \u015f\u00fcar et. \u018fhali \u00fc\u00e7\u00fcn yediyini q\u0259nim\u0259t sayan y\u0131rt\u0131c\u0131 heyvan kimi olma! \u00c7\u00fcnki \u0259hali iki qismdir: ya s\u0259nin din qarda\u015flar\u0131nd\u0131r, ya da yaran\u0131\u015fda h\u0259mn\u00f6vl\u0259rin. Onlarda b\u00fcdr\u0259m\u0259l\u0259r olur, hans\u0131sa \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 rastla\u015f\u0131rlar, bil\u0259r\u0259kd\u0259n v\u0259 ya bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n pis i\u015fl\u0259r\u0259 yol verirl\u0259r. Allahdan \u00f6z g\u00fcnahlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259fv intizar\u0131nda oldu\u011fun kimi onlara da g\u00fcz\u0259\u015ft et, ba\u011f\u0131\u015fla. \u00c7\u00fcnki s\u0259n onlardan yuxar\u0131san, s\u0259nd\u0259n yuxar\u0131 s\u0259n\u0259 vilay\u0259t ver\u0259n v\u0259 ondan yuxar\u0131 Allahd\u0131r. Odur s\u0259nd\u0259n xalqa xidm\u0259t ist\u0259y\u0259n v\u0259 bu yolla s\u0259ni s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259k\u0259n. Xalqla amans\u0131z davran\u0131b, Allahla sava\u015f m\u00f6vqeyi tutma. S\u0259nd\u0259 onun \u0259zab\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanmaq g\u00fcc\u00fc yoxdur, onun b\u0259x\u015fi\u015fi v\u0259 mehribanl\u0131\u011f\u0131ndan ehtiyacs\u0131z deyils\u0259n. (Xalqa m\u00fcnasib\u0259td\u0259) \u0259fv v\u0259 b\u0259x\u015fi\u015f\u0259 g\u00f6r\u0259 pe\u015fiman olma. C\u0259zaland\u0131rmaqdan l\u0259zz\u0259t alma, he\u00e7 vaxt q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259rk\u0259n t\u0259l\u0259sm\u0259 (s\u0259rt add\u0131m atma), olsun ki, \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapasan. Dem\u0259 ki, bu g\u00fcn m\u0259n onlara hakim\u0259m, m\u0259nim i\u015fim \u0259mr etm\u0259k, onlar\u0131n i\u015fi tabe olmaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 bir yana\u015fma eyn\u0259n f\u0259sad\u0131n q\u0259lb\u0259 yol tapmas\u0131, dind\u0259 z\u0259iflik v\u0259 nem\u0259tl\u0259rin k\u0259silm\u0259sin\u0259 yax\u0131nla\u015fmaqd\u0131r. \u018fg\u0259r m\u0259qam v\u0259 q\u00fcdr\u0259tin s\u0259nin q\u0259lbind\u0259 az\u011f\u0131nl\u0131q v\u0259 x\u00fclya yaratsa, s\u0259nd\u0259n \u00fcst\u00fcn Allah\u0131n \u0259z\u0259m\u0259t v\u0259 q\u00fcdr\u0259tin\u0259 n\u0259z\u0259r sal. Onun \u00fcst\u00fcn q\u00fcdr\u0259tini \u00f6z\u00fcnl\u0259 v\u0259 ixtiyar\u0131nda olmayanlarla m\u00fcqayis\u0259 et. Bel\u0259 bir \u00f6l\u00e7\u00fc, \u015f\u00fcbh\u0259siz, s\u0259ni yerind\u0259 oturdar, t\u00fcndl\u00fcy\u00fcn\u00fc cilovlayar v\u0259 a\u011fl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na qaytarar. B\u00f6y\u00fckl\u00fck v\u0259 iqtidarda \u00f6z\u00fcn\u00fc Allaha ox\u015fatmaqdan \u00e7\u0259kin. (\u00c7\u00fcnki) Allah h\u0259r bir t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fc v\u0259 asini al\u00e7ald\u0131r. Allahla insafl\u0131 r\u0259ftar et. Xalqa, ail\u0259nin yax\u0131n \u00fczvl\u0259rin\u0259, yax\u0131n qohumlara, r\u0259\u011fb\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyin r\u0259iyy\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 insaf\u0131 g\u00f6zl\u0259. Bel\u0259 etm\u0259s\u0259n, z\u00fclm etmi\u015f olacaqsan. H\u0259r k\u0259s Allah\u0131n b\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 z\u00fclm ets\u0259, Allah \u00f6z b\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ona d\u00fc\u015fm\u0259n k\u0259sil\u0259r. H\u0259r k\u0259s Allahla d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik ets\u0259, Allah onun m\u0259ntiqini alar, bel\u0259 bir \u015f\u0259xs \u00f6l\u0259n\u0259d\u0259k v\u0259 ya t\u00f6vb\u0259 edib Allah yoluna g\u0259l\u0259n\u0259d\u0259k sava\u015f m\u00f6vqeyind\u0259 qalar. Allah\u0131n nem\u0259tl\u0259rini zill\u0259t\u0259 \u00e7evirm\u0259kd\u0259, Allah\u0131n q\u0259z\u0259bini tezl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259 z\u00fclmd\u0259n t\u0259sirli bir amil yoxdur. (Y\u0259ni Allah\u0131n b\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 z\u00fclm nem\u0259tl\u0259rin k\u0259silm\u0259sind\u0259 v\u0259 ilahi \u0259zab\u0131n nazil olmas\u0131nda b\u00fct\u00fcn dig\u0259r amill\u0259rd\u0259n t\u0259sirlidir) \u00c7\u00fcnki Allah m\u0259zlumlar\u0131n dua v\u0259 ist\u0259kl\u0259rini yax\u015f\u0131 e\u015fidir v\u0259 daim zal\u0131mlar\u0131 izl\u0259m\u0259kd\u0259dir. Haqda \u0259n m\u00f6t\u0259dil v\u0259 \u0259n orta, \u0259dal\u0259td\u0259 \u0259n \u0259hat\u0259li, xalq\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 yolunda \u0259n m\u00fcnasib i\u015fl\u0259r s\u0259n\u0259 sevimli olmal\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz, xalq k\u00fctl\u0259sinin q\u0259z\u0259bi x\u00fcsusi f\u0259rdl\u0259rin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sird\u0259n sal\u0131r. Hans\u0131 ki, xalq\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduqda x\u00fcsusi f\u0259rdl\u0259rin q\u0259z\u0259bi \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k. R\u0259iyy\u0259td\u0259n olan bir f\u0259rdin dolan\u0131\u015f\u0131q x\u0259rci vali \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi z\u00fcmr\u0259nin dolan\u0131\u015f\u0131q x\u0259rcind\u0259n a\u011f\u0131r deyil. Onlar \u00e7\u0259tinlik zaman\u0131 x\u00fcsusi z\u00fcmr\u0259d\u0259n az k\u00f6m\u0259k etmir. \u018fdal\u0259t v\u0259 insaf\u0131n icras\u0131nda x\u00fcsusi z\u00fcmr\u0259d\u0259n daha \u00e7ox narahtd\u0131r. \u018fta v\u0259 b\u0259x\u015fi\u015fl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 x\u00fcsusi z\u00fcmr\u0259d\u0259n az \u015f\u00fck\u00fcr etmir. Qada\u011falar v\u0259 imkans\u0131zl\u0131qlarla rastla\u015fd\u0131qda x\u00fcsusi z\u00fcmr\u0259d\u0259n daha tez \u00fczr q\u0259bul edir. \u00c7\u0259tinlikl\u0259r zaman\u0131 x\u00fcsusi z\u00fcmr\u0259d\u0259n daha sabitq\u0259d\u0259mdir. Dinin daya\u011f\u0131 m\u00fcs\u0259lman toplumu, d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyat q\u00fcvv\u0259 yaln\u0131z xalq k\u00fctl\u0259sidir. Bel\u0259 is\u0259, \u00fcz\u00fcn\u00fc xalqa tut, onlara yax\u0131nla\u015f. <\/i><\/b><\/b><b><i>\u0130nsanlarda daha \u00e7ox eyb axtaran r\u0259iyy\u0259t s\u0259nd\u0259n \u0259n uzaqda dayanmal\u0131d\u0131r. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, (m\u0259sumlardan savay\u0131) ham\u0131n\u0131n eybi var. Eybl\u0259ri \u00f6rtm\u0259k daha \u00e7ox hakim\u0259 layiq olan sif\u0259tdir. X\u0259b\u0259rsiz qald\u0131\u011f\u0131n eybl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fma. S\u0259nin v\u0259zif\u0259n yaln\u0131z \u00fczd\u0259 olan eybl\u0259ri aradan qald\u0131rmaqd\u0131r. S\u0259nd\u0259n gizlin qalan i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda Allah \u00f6z\u00fc h\u00f6km ver\u0259c\u0259k (Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc g\u00fcnahkarlar\u0131n \u00f6rt\u00fcl\u00fc qalm\u0131\u015f g\u00fcnahlar\u0131 m\u00fchakim\u0259 olunacaq.) B\u0259li, bacard\u0131\u011f\u0131n q\u0259d\u0259r xalq\u0131n eybl\u0259rini \u00f6rt. Bel\u0259 ets\u0259n, Allah da gizli qalmas\u0131n\u0131 ist\u0259diyin eybl\u0259rini \u00f6rt\u0259r. <\/i><\/b><b><b><i>Xalq\u0131n q\u0259lbind\u0259 olan kin d\u00fcy\u00fcn\u00fcn\u00fc a\u00e7, daxilind\u0259 t\u0259nhal\u0131q amill\u0259rini q\u0131r, s\u0259n\u0259 ayd\u0131n olmayan m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc x\u0259b\u0259rsiz g\u00f6st\u0259r, h\u0259r x\u0259b\u0259r\u00e7inin s\u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259m\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259. X\u0259b\u0259r\u00e7i n\u0259sih\u0259t\u00e7i\u00a0 v\u0259 xeyirxah libas\u0131nda g\u0259ls\u0259 bel\u0259 xaindir. X\u0259sis insanla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259. \u00c7\u00fcnki o s\u0259ni ehsandan \u00e7\u0259kindir\u0259r, yoxsulluqla qorxudar. Qorxaq adamla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259. O s\u0259nin ruhiyy\u0259ni z\u0259ifl\u0259\u015fdir\u0259r. H\u0259ris adamla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259, o z\u00fclml\u0259 s\u0259nin n\u0259z\u0259rind\u0259 tamah\u0131 b\u0259z\u0259y\u0259r. X\u0259sislik, qorxaql\u0131q, tamahkarl\u0131q b\u00f6y\u00fck Allaha sui-z\u0259nd\u0259n qaynaqlanan s\u0259ciyy\u0259l\u0259rdir. S\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n pis nazir o nazirdir ki, s\u0259nd\u0259n \u00f6nc\u0259 \u015f\u0259r hakimiyy\u0259td\u0259 nazir olub. O \u0259vv\u0259lki hakimiyy\u0259tin g\u00fcnahlar\u0131na \u015f\u0259rik v\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131d\u0131r. Bel\u0259l\u0259ri s\u0259n\u0259 sirda\u015f olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar g\u00fcnahkarlar\u0131n h\u0259mkar\u0131, zal\u0131mlar\u0131n qarda\u015flar\u0131d\u0131r. S\u0259nin ixtiyar\u0131nda \u0259n \u00fcst\u00fcn insanlar var. Onlar d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 ictimai n\u00fcfuz bax\u0131m\u0131ndan \u0259t\u0259yi bula\u015f\u0131qlardan \u0259skik deyil. Bundan \u0259lav\u0259, onlar g\u00fcnaha batmay\u0131b, sit\u0259mkarlarla h\u0259mkarl\u0131q etm\u0259yib, g\u00fcnahda onlara \u015f\u0259rik olmay\u0131b. Onlar\u0131n (Allahp\u0259r\u0259stl\u0259rin) x\u0259rci s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn daha y\u00fcng\u00fcld\u00fcr. Onlar\u0131n h\u0259mkarl\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn, s\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259ri art\u0131q, bigan\u0259l\u0259rl\u0259 yax\u0131nl\u0131qlar\u0131 azd\u0131r. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 yax\u0131n et, nazir se\u00e7. (<\/i><\/b><\/b><b><i>Allahp\u0259r\u0259stl\u0259r aras\u0131ndan), meylin ist\u0259s\u0259 d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259, ham\u0131dan tez haqq\u0131 dey\u0259n, Allah\u0131n b\u0259y\u0259nm\u0259diyi i\u015fl\u0259rd\u0259 s\u0259n\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259n f\u0259rdl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver. <\/i><\/b><b><b><i>\u00d6z\u00fcn\u00fc t\u0259qva v\u0259 s\u0259daq\u0259t \u0259hlin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r. Onlar\u0131 el\u0259 t\u0259rbiy\u0259 et ki, s\u0259ni h\u0259dsiz t\u0259rifl\u0259m\u0259sinl\u0259r, pis i\u015f g\u00f6rm\u0259diyin \u00fc\u00e7\u00fcn xo\u015f s\u00f6zl\u0259r s\u00f6yl\u0259m\u0259sinl\u0259r. \u00c7\u00fcnki h\u0259ddi a\u015fan t\u0259rif \u00f6z\u00fcnd\u0259n raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 insan\u0131 t\u0259k\u0259bb\u00fcr\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. Yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259l sahibi il\u0259 pis \u0259m\u0259l sahibin\u0259 eyni g\u00f6zl\u0259 baxmamal\u0131san. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 bir m\u00fcnasib\u0259t xeyir \u0259m\u0259l sahibl\u0259rini xeyir\u0259 bigan\u0259l\u0259\u015fdir\u0259n, b\u0259d \u0259m\u0259l sahibl\u0259rini pis i\u015f\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259n \u0259n g\u00fccl\u00fc amildir. H\u0259r k\u0259s\u0259 i\u015fin\u0259 uy\u011fun m\u00fckafat ver! <\/i><\/b><\/b><b><i>Bil ki, r\u0259iyy\u0259tin v\u0259fadarl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn valinin onlara ehsan\u0131, dolan\u0131\u015f\u0131q x\u0259rcl\u0259rini y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirm\u0259si, v\u0259zif\u0259l\u0259ri olmayan i\u015f\u0259 m\u0259cbur etm\u0259m\u0259si \u0259n t\u0259sirli amildir. Dem\u0259k, s\u0259nin proqram\u0131n olmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu proqram \u0259sas\u0131nda r\u0259iyy\u0259tin\u0259 xo\u015fg\u00fcman olacaqsan. Bu xo\u015fg\u00fcmanl\u0131q s\u0259nin \u00e7iynind\u0259n a\u011f\u0131r y\u00fckl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u0259r. <\/i><\/b><b><b><i>S\u0259n\u0259 xo\u015f m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 \u0259n \u00e7ox layiq olan \u015f\u0259xs s\u0259nin siyas\u0259tini yax\u015f\u0131 bil\u0259n, s\u0259nin pis m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 \u0259n layiq olan \u015f\u0259xs s\u0259nin siyas\u0259tini \u0259n pis bil\u0259n \u015f\u0259xsdir. \u00dcmm\u0259t b\u00f6y\u00fckl\u0259rinin \u0259m\u0259l etdiyi, \u00fclf\u0259t v\u0259 birliy\u0259 s\u0259b\u0259b olan, mill\u0259tin i\u015fl\u0259rini d\u00fcz\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n he\u00e7 bir b\u0259y\u0259nilmi\u015f s\u00fcnn\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma! Ke\u00e7mi\u015f s\u00fcnn\u0259l\u0259r\u0259 z\u0259r\u0259r vuracaq yeni qaydalar qoyma. (Bu sayaq s\u00fcnn\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xsan) onlar\u0131n banisi m\u00fckafatland\u0131r\u0131lacaq, s\u00fcnn\u0259ni pozdu\u011fun \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259n\u0259 g\u00fcnah yaz\u0131lacaq. (Din) aliml\u0259ri il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 \u00e7ox ol, hikm\u0259t sahibl\u0259ri v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rl\u0259 d\u0259 \u00e7ox s\u00f6hb\u0259t et! O, s\u0259nin m\u0259ml\u0259k\u0259tinin sahmana d\u00fc\u015fm\u0259si s\u0259b\u0259bidir v\u0259 s\u0259nd\u0259n \u0259vv\u0259lkil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bel\u0259 olmu\u015fdur. (Ey Malik) bil ki, xalq d\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcr. He\u00e7 bir d\u0259st\u0259nin i\u015fi o biri d\u0259st\u0259siz d\u00fcz\u0259lmir. He\u00e7 bir d\u0259st\u0259 o biri d\u0259st\u0259d\u0259n ehtiyacs\u0131z deyil. (Bu d\u0259st\u0259l\u0259r ibar\u0259tdir:) Allah qo\u015funu, \u00fcmumi v\u0259 x\u00fcsusi yazarlar (katibl\u0259r), \u0259dal\u0259tli qazil\u0259r, i\u015f\u00e7il\u0259r v\u0259 qulluq\u00e7ular, cizy\u0259 v\u0259 x\u0259rac \u0259hli. \u0130slam\u0131n p\u0259nah\u0131na s\u0131\u011f\u0131nan v\u0259 ya m\u00fcs\u0259lman olan tacir, s\u0259n\u0259tkar v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Allah pay ay\u0131rm\u0131\u015f, onu Quran v\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259r s\u00fcnn\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib m\u00fcnasib yerind\u0259 q\u0259rar vermi\u015fdir. Bu, bir \u0259hd olaraq bizd\u0259 hifz olunur.<\/i><\/b><\/b><b><i>Silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r Allah\u0131n izni il\u0259 r\u0259iyy\u0259tin qalas\u0131, ke\u015fik\u00e7isidir. Onlar hakiml\u0259rin zin\u0259ti, dinin izz\u0259ti v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q vasit\u0259sidir. Allah\u0131n qo\u015funu olmadan xalq\u0131n asayi\u015fini t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Amma Allah\u0131n \u0259mri il\u0259 xalq\u0131n mal\u0131ndan toplanan b\u00fcdc\u0259 olmasa qo\u015fun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259z. Bel\u0259 ki, qo\u015fun d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 cihad \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rac vasit\u0259si il\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilir. \u0130\u015fin islah\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ona istinad olunur v\u0259 onun vasit\u0259si il\u0259 ehtiyaclar aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Bu iki d\u0259st\u0259 hakim v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131ndan ibar\u0259t olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259st\u0259 il\u0259 nizamlan\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u0259st\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fcamil\u0259l\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, vergi toplay\u0131r, x\u00fcsusi v\u0259 \u00fcmumi i\u015fl\u0259r qeydiyyat\u0131nda onlara etimad g\u00f6st\u0259rilir.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>B\u00fct\u00fcn bu d\u0259st\u0259l\u0259r tacirl\u0259r v\u0259 s\u0259n\u0259tkarlars\u0131z m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259 bilmir. \u00c7\u00fcnki dig\u0259r t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin etiyac\u0131n\u0131 m\u0259hz onlar \u00f6z q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259min edir. Ba\u015fqalar\u0131nda bu i\u015fi g\u00f6rm\u0259k g\u00fcc\u00fc yoxdur. <\/i><\/b><b><i>C\u0259miyy\u0259tin ba\u015fqa bir t\u0259b\u0259q\u0259si m\u00f6htaclar v\u0259 i\u015f qabiliyy\u0259ti olmayanlard\u0131r. Onlar ba\u015fqalar\u0131n\u0131n yard\u0131m v\u0259 h\u0259mkarl\u0131\u011f\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259sidir. Allah h\u00fczurunda b\u00fct\u00fcn bu d\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qurtulu\u015f var. Onlardan h\u0259r birinin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015f q\u0259d\u0259rind\u0259 hakim\u0259 haqq\u0131 var. Vali (hakim) Allah t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f v\u0259zif\u0259l\u0259rini yaln\u0131z t\u0259la\u015f v\u0259 Allahdan yard\u0131m dil\u0259m\u0259kl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259 bil\u0259r. Asan da olsa, \u00e7\u0259tin d\u0259 olsa, \u00f6z\u00fcn\u00fc, haqq\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259, s\u0259br v\u0259 d\u00f6z\u00fcm\u0259 haz\u0131rlamal\u0131d\u0131r.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Ordu komandanl\u0131\u011f\u0131na el\u0259 birini t\u0259yin et ki, o, \u0259traf\u0131ndak\u0131lar aras\u0131nda Allaha, pey\u011f\u0259mb\u0259r v\u0259 imamlara ham\u0131dan xeyirxah, daha pak v\u0259 daha a\u011f\u0131ll\u0131 olsun. El\u0259 biri ki, gec q\u0259z\u0259bl\u0259nsin, \u00fczri q\u0259bul etsin, z\u0259ifl\u0259r\u0259 mehriban, az\u011f\u0131nlara s\u0259rt olsun. El\u0259 biri ki, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ona diz \u00e7\u00f6kd\u00fcrm\u0259sin. <\/i><\/b><b><i>Sonra \u0259rbablarla m\u00fcr\u00fcvv\u0259tli, k\u0259r\u0259m sahibl\u0259ri il\u0259 isti ol. \u015e\u0259xsiyy\u0259tli insanlarla, saleh v\u0259 m\u00fcsb\u0259t ke\u00e7mi\u015fli ail\u0259l\u0259rl\u0259, \u015f\u00fcca\u0259tli v\u0259 s\u0259xav\u0259tli f\u0259rdl\u0259rl\u0259 \u00fclf\u0259t saxla. \u00c7\u00fcnki onlar k\u0259r\u0259m v\u0259 xeyir ocaqlar\u0131d\u0131r.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>H\u0259rbi\u00e7il\u0259r\u0259 el\u0259 diqq\u0259t yetir ki, valideyn \u00f6z \u00f6vladlar\u0131na el\u0259 diqq\u0259t yetirir. Onlar\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn i\u015fi b\u00f6y\u00fck sayma. Onlar\u0131n \u0259hval\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259han\u0259 olan he\u00e7 bir l\u00fctf\u00fc ki\u00e7ik sayma. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131 s\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 xeyirxahl\u0131\u011fa v\u0259 xo\u015fg\u00fcmanl\u0131\u011fa vadar ed\u0259n h\u0259min ki\u00e7ik l\u00fctfl\u0259rdir. <\/i><\/b><b><i>B\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r\u0259 xatir qo\u015funun ki\u00e7ik ehtiyaclar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131rma. \u00c7\u00fcnki bu ki\u00e7ik l\u00fctfl\u0259rin x\u00fcsusi yeri var, ondan fayda g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r. B\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rin d\u0259 \u00f6z yeri var v\u0259 \u00f6zl\u0259rini h\u0259min i\u015fl\u0259rd\u0259n ehtiyacs\u0131z saym\u0131rlar.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>S\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u00fcst\u00fcn komandan o k\u0259sdir ki, d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u0259dd\u0259 k\u00f6m\u0259k edir, \u00f6z imkanlar\u0131ndan onlara daha \u00e7ox \u0259l tutur. Bel\u0259 ki, onlar\u0131n v\u0259 ail\u0259l\u0259rinin i\u015fl\u0259ri idar\u0259 olunur v\u0259 yegan\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259ri d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 sava\u015f olur. S\u0259nin onlara m\u0259h\u0259bb\u0259tin diqq\u0259tl\u0259rini s\u0259n\u0259 y\u00f6n\u0259ldir, onlar\u0131 s\u0259n\u0259 mehribanla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Hakiml\u0259rin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck nuru b\u00fct\u00fcn m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 \u0259dal\u0259tin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131, r\u0259iyy\u0259tin m\u0259h\u0259bb\u0259tinin izhar olmas\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz, xalq\u0131n dostlu\u011fu yaln\u0131z valil\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 pak q\u0259lbl\u0259rl\u0259 a\u015fkarlan\u0131r. Onlar\u0131n xeyirxahl\u0131\u011f\u0131 o zaman faydal\u0131 olacaq ki, \u00f6z meyll\u0259ri il\u0259 hakimin ba\u015f\u0131na toplans\u0131nlar v\u0259 hakimiyy\u0259t onlar \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fck olmas\u0131n, hakimiyy\u0259t m\u00fcdd\u0259tinin uzanmas\u0131 r\u0259iyy\u0259t\u0259 \u0259zaba \u00e7evrilm\u0259sin. Bel\u0259 is\u0259, onlar\u0131n ist\u0259kl\u0259rin\u0259 yer ver.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Daim (qo\u015funu) t\u0259\u015fviq et, onlar\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259ri sadala! \u00c7\u00fcnki \u015f\u00fcca\u0259tli insanlar\u0131n yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259rini xat\u0131rlatmaq qo\u015funu daha \u00e7ox h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 vadar edir. Bu yolla, t\u0259nb\u0259llik ed\u0259nl\u0259r i\u015f\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirilir \u0130n\u015fallah.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>H\u0259r k\u0259sin \u00e7\u0259kdiyi z\u0259hm\u0259ti onun \u00f6z hesab\u0131na yaz. Birinin t\u0259la\u015flar\u0131n\u0131 o birinin ad\u0131na \u00e7\u0131xma. \u0130nsan\u0131n xidm\u0259tinin d\u0259y\u0259rini oldu\u011fundan a\u015fa\u011f\u0131 endirm\u0259. Bir \u015f\u0259xsin ad-san\u0131 s\u0259b\u0259b olmas\u0131n ki, onun ki\u00e7ik i\u015fi b\u00f6y\u00fck say\u0131ls\u0131n. El\u0259c\u0259 d\u0259, bir \u015f\u0259xsin ad-sans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 onun d\u0259y\u0259rli i\u015fini ki\u00e7ik sayma!<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Ey m\u00f6minl\u0259r Allaha, Onun r\u0259suluna v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fczd\u0259n olan \u0259mr sahibl\u0259rin\u0259 ita\u0259t edin. Aran\u0131zda ixtilafa s\u0259b\u0259b olan m\u0259s\u0259l\u0259ni Allah v\u0259 Onun r\u0259sulunun ixtiyar\u0131na verin.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Allah\u0131n \u00f6hd\u0259sin\u0259 buraxmaq dedikd\u0259, Allah kitab\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259m ay\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k, r\u0259sulun ixtiyar\u0131na buraxmaq dedikd\u0259 is\u0259, pey\u011f\u0259mb\u0259rin q\u0259ti v\u0259 yekdil q\u0259bul olunan s\u00fcnn\u0259sin\u0259 \u0259m\u0259l n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Xalq aras\u0131nda m\u00fchakim\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u00fcst\u00fcn adam\u0131n\u0131 se\u00e7! H\u0259min adam q\u0259lbi geni\u015f olsun, m\u00fcbahis\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259ri onu q\u0259z\u0259b v\u0259 s\u0259rtliy\u0259 vadar etm\u0259sin, s\u0259hv\u0259 yol verdikd\u0259 inad g\u00f6st\u0259rm\u0259sin, s\u0259hv etdiyini g\u00f6rd\u00fckd\u0259 haqqa qay\u0131d\u0131\u015f v\u0259 etiraf ona \u00e7\u0259tin g\u0259lm\u0259sin, q\u0259lbind\u0259 tamahkarl\u0131\u011fa yola verm\u0259sin, bir m\u0259s\u0259l\u0259ni anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u00fczi ara\u015fd\u0131rma il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259sin, \u0259n \u00e7ox ehtiyat yolunu tutan olsun, d\u0259lill\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259 daha \u00e7ox t\u0259la\u015f g\u00f6st\u0259rsin, m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin \u00e7oxlu\u011fu onu yormas\u0131n, i\u015fl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131nda ham\u0131dan d\u00f6z\u00fcml\u00fc olsun, h\u0259qiq\u0259t m\u0259lum olduqda q\u0259ti h\u00f6km versin, h\u0259ddi a\u015fan t\u0259rif onu aldatmas\u0131n, h\u0259ddi a\u015fan xo\u015f s\u00f6zl\u0259r onu qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 meyll\u0259ndirm\u0259sin. B\u0259li, bel\u0259 insanlar \u00e7ox azd\u0131r.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Sonra onlara yet\u0259rinc\u0259 maa\u015f ver! Bu i\u015f onlar\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndir\u0259r, xalq\u0131n mal\u0131na \u0259l uzatmaqdan \u00e7\u0259kindir\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, ita\u0259tsizlik g\u00f6st\u0259rs\u0259l\u0259r v\u0259 ya \u0259man\u0259t\u0259 x\u0259yan\u0259t ets\u0259l\u0259r b\u0259han\u0259l\u0259ri olmaz.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Sonra do\u011fru\u00e7u v\u0259 v\u0259fal\u0131 m\u0259xfi m\u0259murlar g\u00f6nd\u0259rm\u0259kl\u0259 onlar\u0131n da i\u015fini n\u0259zar\u0259t alt\u0131na al! \u00c7\u00fcnki i\u015fl\u0259rind\u0259ki son ara\u015fd\u0131rma onlar\u0131 \u0259man\u0259tdarl\u0131\u011fa v\u0259 xalqla m\u00fclayim r\u0259ftara vadar ed\u0259r. <\/i><\/b><b><i>B\u00f6y\u00fck diqq\u0259tl\u0259 \u00f6z yax\u0131nlar\u0131na n\u0259zar\u0259t et! \u018fg\u0259r onlardan biri x\u0259yan\u0259t\u0259 \u0259l atsa v\u0259 m\u0259xfi m\u0259murlar yekdillikl\u0259 bu x\u0259yan\u0259ti t\u0259sdiql\u0259s\u0259 deyil\u0259nl\u0259rl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nib t\u0259xir\u0259 salmadan x\u0259yan\u0259tkar\u0131 c\u0259zaland\u0131rmal\u0131san. Ona x\u0259yan\u0259tin\u0259 m\u00fcnasib c\u0259za ver! Sonra onu xar edib yerin\u0259 oturt, aln\u0131na x\u0259yan\u0259t dam\u011fas\u0131 vur, boynundan r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131q boyunduru\u011fu as!<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>X\u0259rac m\u0259s\u0259l\u0259sini el\u0259 qaydaya sal ki, x\u0259rac \u00f6d\u0259y\u0259nl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259ti d\u00fcz\u0259lsin. X\u0259rac qaydas\u0131na d\u00fc\u015fs\u0259, c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri asayi\u015f v\u0259 rahatl\u0131q i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayar. X\u0259rac \u00f6d\u0259y\u0259nl\u0259r asayi\u015fd\u0259 olmasa c\u0259miyy\u0259tin dig\u0259r t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin d\u0259 rahatl\u0131\u011f\u0131 pozular. \u00c7\u00fcnki xalq vergi yey\u0259nl\u0259rd\u0259n v\u0259 vergi \u00f6d\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. S\u0259n vergi toplanmas\u0131na diqq\u0259t ay\u0131r\u0131rsan. Amma m\u0259ml\u0259k\u0259tin abadl\u0131\u011f\u0131na daha \u00e7ox diqq\u0259t yetirm\u0259lis\u0259n. \u00c7\u00fcnki torpaqlar abadla\u015fmam\u0131\u015f x\u0259rac toplamaq m\u00fcmk\u00fcn olmur. Abadla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259km\u0259yib xalqdan x\u0259rac t\u0259l\u0259b ed\u0259n k\u0259s \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri viran qoymu\u015f, Allah b\u0259nd\u0259l\u0259rini h\u0259lak etmi\u015f olur. Bel\u0259 h\u00f6kum\u0259t q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259t ya\u015faya bil\u0259r.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>\u018fg\u0259r xalq x\u0259rac\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan, suyun k\u0259silm\u0259sind\u0259n, quraql\u0131qdan, sel v\u0259 quraql\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 toxumun \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sind\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259ns\u0259, s\u0259n onlar\u0131n vergisini o q\u0259d\u0259r azalt ki, i\u015fl\u0259rini s\u0259hmana sala bilsinl\u0259r.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Vergini y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirm\u0259k s\u0259n\u0259 a\u011f\u0131r g\u0259lm\u0259sin. \u00c7\u00fcnki bu y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirm\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin abadl\u0131\u011f\u0131, m\u0259ml\u0259k\u0259tinin rifah\u0131 \u015f\u0259klind\u0259 s\u0259n\u0259 qay\u0131dacaqd\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, onlarda \u00f6z\u00fcn\u0259 qar\u015f\u0131 raz\u0131l\u0131q yaradarsan, onlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u0259dal\u0259ti g\u00f6zl\u0259diyind\u0259n \u00f6z\u00fcn d\u0259 xo\u015fhal olarsan. (B\u00fct\u00fcn bunlar s\u0259b\u0259b olar ki) g\u00fccl\u00fc vaxtlar\u0131nda s\u0259n\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 bel ba\u011flayarsan. \u00c7\u00fcnki s\u0259n onlar\u0131n rifah\u0131na s\u0259b\u0259b olmusan, onlar\u0131 \u00f6z \u0259dal\u0259tin\u0259 \u00f6yr\u0259tmis\u0259n, onlarla m\u00fclayim r\u0259ftar etmis\u0259n.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b class=\"ara\"><b><i>\u018fdal\u0259tli h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri,\u00a0 f\u0259zil\u0259tli s\u00fcnn\u0259l\u0259ri, Qurani-m\u0259cidd\u0259ki z\u0259rur\u0259tl\u0259ri, kitablarda pey\u011f\u0259mb\u0259rd\u0259n n\u0259ql olunmu\u015f \u00fcsullar\u0131 yadda saxlamal\u0131, bizim \u0259m\u0259l etdikl\u0259rimiz\u0259 v\u0259 \u015fahid olduqlar\u0131na tabe olmal\u0131san.<\/i><\/b><\/b><\/p>\n<p><b class=\"ara\"><b><i>\u00c7al\u0131\u015f, bu f\u0259rmanda s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259nziml\u0259dikl\u0259rim\u0259 tabe olasan,\u00a0 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rim\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259s\u0259n. (Ey Malik) M\u0259n bu f\u0259rman vasit\u0259si il\u0259 s\u0259ninl\u0259 \u0259hd-peyman\u0131m\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdim, h\u00f6cc\u0259ti tamamlad\u0131m. Bel\u0259 ki, \u0259g\u0259r n\u0259fsin az\u011f\u0131nl\u0131q ets\u0259, h\u0259v\u0259s ard\u0131nca gets\u0259n, b\u0259han\u0259n olmayacaq. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yaln\u0131z Allah insan\u0131 pislikl\u0259rd\u0259n hifz edir, ona yax\u015f\u0131l\u0131q t\u00f6vfiqi verir.<\/i><\/b><\/b><\/p>\n<p><b class=\"ara\"><b><i>H\u0259zr\u0259t Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) daim m\u0259n\u0259 buyurard\u0131 ki, namaz v\u0259 z\u0259kat\u0131n\u0131za, qulamlar\u0131n\u0131zla yax\u015f\u0131 r\u0259ftara \u00e7ox diqq\u0259tli olun.<\/i><\/b><\/b><\/p>\n<p><b><i>M\u0259n b\u00f6y\u00fck Allahdan dil\u0259yir\u0259m ki, sonsuz r\u0259hm\u0259ti v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli q\u00fcdr\u0259ti il\u0259 m\u0259ni v\u0259 s\u0259ni raz\u0131 oldu\u011funa vadar etsin. Bizim yersiz v\u0259 a\u015fkar \u00fczr\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00f6z\u00fc v\u0259 xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda q\u0259bul etsin. B\u0259nd\u0259l\u0259r aras\u0131nda yax\u015f\u0131 adla, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r v\u0259 diyarlarda xo\u015f \u00fcnvanla, b\u00fct\u00fcn nem\u0259tl\u0259rl\u0259, b\u00f6y\u00fck izz\u0259tl\u0259, s\u0259ad\u0259t v\u0259 \u015f\u0259had\u0259t sora\u011f\u0131yla \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fc ba\u015fa \u00e7atd\u0131rs\u0131n. Biz Ondan\u0131q v\u0259 Ona do\u011fru qay\u0131daca\u011f\u0131q.<\/i><\/b><\/p>\n<p><b><i>Salam olsun Allah\u0131n r\u0259suluna v\u0259 onun pak ail\u0259sin\u0259. Amin ya R\u0259bb\u0259l-al\u0259min.<\/i><\/b><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maliki \u018f\u015ft\u0259r. \u0130mam \u018fli ibn \u018fbu Talibin (\u0259) \u0259n m\u0259\u015fhur s\u0259hab\u0259l\u0259rind\u0259n olan Malik ibn Haris N\u0259x\u0259i \u0259r\u0259b m\u0259n\u015f\u0259lidir. Xalq i\u00e7ind\u0259 b\u0259z\u0259n yanl\u0131\u015f olaraq ona \u201cMalik \u018fjd\u0259r\u201d deyildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn (\u201c\u0259jd\u0259r\u201d fars dilind\u0259 \u0259jdaha dem\u0259kdir), fars mill\u0259tind\u0259n oldu\u011fu t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc yaran\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[69,83,49,67],"class_list":["post-296","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-magazine","tag-islam-din-quran-allah-axirt-momin-hli_beyt","tag-maliki_str-shab-imam_li-nhcul_blag","tag-peygmbr-muhmmd_mustafa","tag-tovhid-sirk-allah","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions\/298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}