{"id":229,"date":"2025-10-01T06:36:41","date_gmt":"2025-10-01T06:36:41","guid":{"rendered":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/?p=229"},"modified":"2025-10-01T16:11:38","modified_gmt":"2025-10-01T16:11:38","slug":"tovhidin-t%c9%99kallahliq-novl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/229","title":{"rendered":"T\u00f6vhidin (t\u0259kallahl\u0131q) n\u00f6vl\u0259ri."},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-226 aligncenter\" src=\"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/tovhid.jpg\" alt=\"\" width=\"259\" height=\"194\" \/><\/p>\n<p><strong>Ba\u011f\u0131\u015flayan v\u0259 Mehriban Allah\u0131n ad\u0131 il\u0259!<\/strong><\/p>\n<p>\u015ei\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u00f6vhid (t\u0259kallahl\u0131q) \u0130slam\u0131n \u0259n \u0259sas v\u0259 t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n biridir. Bu prinsip d\u00f6rd \u0259sas sah\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r:<br \/>\nT\u00f6vhid fi&#8217;z-Zat (zatda t\u00f6vhid), T\u00f6vhid fi&#8217;s-Sifat (Sif\u0259tl\u0259rd\u0259 T\u00f6vhid),<br \/>\nT\u00f6vhid fi&#8217;r-R\u00fcbubiyy\u0259 (r\u00fcbubiyy\u0259td\u0259 t\u00f6vhid), v\u0259 T\u00f6vhid fi&#8217;l-\u0130lahiyy\u0259 (ilahiyy\u0259td\u0259 t\u00f6vhid).<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>T\u00f6vhid fi&#8217;r-R\u00fcbubiyy\u0259 (R\u00fcbubiyy\u0259td\u0259 T\u00f6vhid):<\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 t\u00f6vhid, Allah\u0131n kainat\u0131n yegan\u0259 idar\u0259edicisi v\u0259 t\u0259rbiy\u0259edicisi olmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u015ei\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, yaratmaq, ruzi verm\u0259k, h\u0259yat v\u0259 \u00f6l\u00fcm verm\u0259k, kainat\u0131 idar\u0259 etm\u0259k yaln\u0131z Allaha m\u0259xsusdur.<br \/>\nHe\u00e7 bir varl\u0131q \u2014 n\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259r, n\u0259 imam, n\u0259 m\u0259l\u0259k \u2014 Allah\u0131n bu r\u00fcbubiyy\u0259tind\u0259 Ona \u015f\u0259rik ola bilm\u0259z.<br \/>\nAllah\u0131n r\u00fcbubiyy\u0259ti h\u0259m t\u0259kvini (yarad\u0131l\u0131\u015f v\u0259 idar\u0259), h\u0259m d\u0259 t\u0259\u015fri (qanun qoyma) sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir.<br \/>\n\u015ei\u0259 aliml\u0259ri vur\u011fulay\u0131r ki, Allah\u0131n r\u00fcbubiyy\u0259ti m\u00fctl\u0259qdir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 Ona he\u00e7 bir m\u00fcst\u0259qil g\u00fcc sahibliyi isnad edil\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>T\u00f6vhid fi&#8217;l-\u0130lahiyy\u0259 (\u0130lahiyy\u0259td\u0259 T\u00f6vhid):<\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 t\u00f6vhid, yaln\u0131z Allah\u0131n ibad\u0259t\u0259 layiq olmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u015ei\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, ibad\u0259t, dua, t\u0259v\u0259kk\u00fcl, qurban, niyy\u0259t v\u0259 ita\u0259t yaln\u0131z Allaha y\u00f6n\u0259lm\u0259lidir.<br \/>\nH\u0259r hans\u0131 bir varl\u0131\u011fa ilah kimi ibad\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya ibad\u0259td\u0259 Ona \u015f\u0259rik qo\u015fmaq \u015firk say\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u0130mamlar\u0131n v\u0259 ya pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin h\u00f6rm\u0259t edilm\u0259si, onlar\u0131n vasit\u0259\u00e7i kimi tan\u0131nmas\u0131 ibad\u0259t deyil, \u00e7\u00fcnki bu m\u00fcnasib\u0259t Allah\u0131n izni v\u0259 Onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259dir.<br \/>\n\u015ei\u0259 v\u0259 s\u00fcnni \u0259qid\u0259sin\u0259 t\u0259v\u0259ss\u00fcl (vasit\u0259\u00e7ilik) anlay\u0131\u015f\u0131 m\u00f6vcuddur, lakin bu, ilahiyy\u0259td\u0259 t\u00f6vhid\u0259 zidd deyil, \u00e7\u00fcnki vasit\u0259\u00e7i Allah\u0131n izni il\u0259 dua v\u0259 r\u0259hm\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nT\u00f6vhid fi&#8217;z-Zat (Zatda T\u00f6vhid).<\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 t\u00f6vhid, Allah\u0131n zat\u0131n\u0131n t\u0259k, b\u00f6l\u00fcnm\u0259z v\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz olmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u015ei\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, Allah\u0131n zat\u0131 vahiddir \u2014 y\u0259ni Onun zat\u0131nda he\u00e7 bir t\u0259rkib, hiss\u0259, v\u0259 ya \u00e7oxluq yoxdur.<br \/>\nAllah\u0131n zat\u0131 ba\u015fqa varl\u0131qlara b\u0259nz\u0259mir, Onun zat\u0131 m\u0259hdud deyil, m\u0259kan v\u0259 zamanla ba\u011fl\u0131 deyil.<br \/>\nAllah\u0131n zat\u0131 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 var olan v\u0259 ba\u015fqa he\u00e7 bir varl\u0131\u011fa ehtiyac\u0131 olmayan bir zatd\u0131r.<br \/>\nAliml\u0259rimiz vur\u011fulay\u0131r ki, Allah\u0131n zat\u0131 il\u0259 sif\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ayr\u0131l\u0131q yoxdur \u2014 y\u0259ni Allah\u0131n elmli olmas\u0131 Onun zat\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fey deyil, zat\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00f6vhid fi&#8217;s-Sifat (Sif\u0259tl\u0259rd\u0259 T\u00f6vhid):<\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 t\u00f6vhid, Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259rinin Onun zat\u0131ndan ayr\u0131lmaz v\u0259 m\u00fcst\u0259qil olmamas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259ri \u2014 elm, q\u00fcdr\u0259t, h\u0259yat, irad\u0259, e\u015fitm\u0259k, g\u00f6rm\u0259k, dan\u0131\u015fmaq \u2014 zat\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir, y\u0259ni sif\u0259tl\u0259r zatdan ayr\u0131 v\u0259 sonradan yaranm\u0131\u015f deyil.<br \/>\n\u015ei\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259ri sonsuzdur, d\u0259yi\u015fm\u0259zdir v\u0259 Onun zat\u0131 il\u0259 tam uy\u011fundur.<br \/>\nAllah\u0131n sif\u0259tl\u0259ri insan sif\u0259tl\u0259ri kimi deyil \u2014 m\u0259s\u0259l\u0259n, Allah\u0131n \u201cg\u00f6rm\u0259si\u201d g\u00f6zl\u0259 deyil, Onun zat\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259dir.<br \/>\nBu sah\u0259d\u0259 t\u00f6vhid, Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259rini m\u00fcst\u0259qil varl\u0131qlar kimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259m\u0259k v\u0259 Onun zat\u0131na zidd olmayan \u015f\u0259kild\u0259 anlamaq dem\u0259kdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba\u011f\u0131\u015flayan v\u0259 Mehriban Allah\u0131n ad\u0131 il\u0259! \u015ei\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u00f6vhid (t\u0259kallahl\u0131q) \u0130slam\u0131n \u0259n \u0259sas v\u0259 t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n biridir. Bu prinsip d\u00f6rd \u0259sas sah\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r: T\u00f6vhid fi&#8217;z-Zat (zatda t\u00f6vhid), T\u00f6vhid fi&#8217;s-Sifat (Sif\u0259tl\u0259rd\u0259 T\u00f6vhid), T\u00f6vhid fi&#8217;r-R\u00fcbubiyy\u0259 (r\u00fcbubiyy\u0259td\u0259 t\u00f6vhid), v\u0259 T\u00f6vhid fi&#8217;l-\u0130lahiyy\u0259 (ilahiyy\u0259td\u0259 t\u00f6vhid).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[48,59,50,67,57],"class_list":["post-229","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-magazine","tag-allah-quran-islam-din-axirt-iman-nur-cnnt-muhmmd-mhdi-si","tag-fiqh-hkam-sri_hokm-aytullah_xameneyi-aytullah_sistani-sri_msl","tag-iman-gunah-esq","tag-tovhid-sirk-allah","tag-yaali-yahuseyn-islam-qid","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=229"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":242,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions\/242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}