{"id":1487,"date":"2026-02-05T10:23:42","date_gmt":"2026-02-05T10:23:42","guid":{"rendered":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/?p=1487"},"modified":"2026-02-05T10:23:42","modified_gmt":"2026-02-05T10:23:42","slug":"professor-ros-bulon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/1487","title":{"rendered":"Professor Ro\u015f Bulon."},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1488 aligncenter\" src=\"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/\u0631\u0648\u0634kjhgf.jpg\" alt=\"\" width=\"192\" height=\"250\" \/><\/p>\n<p>C\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 \u015ei\u0259 alimi vasit\u0259sil\u0259 hiday\u0259t tapan professor.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259xsi h\u0259yat\u0131 v\u0259 t\u0259hsili.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259rhum, m\u0259\u011ffur c\u0259nab doktor <strong>Ro\u015f Bulon<\/strong> (Roch Boulvin) \u2014 ixtisasca h\u0259kim-m\u00fct\u0259x\u0259ssis v\u0259 \u00fcmumi c\u0259rrah \u2014 1912-ci ild\u0259 Fransa xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u0259nz\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 malik olan Bel\u00e7ikada anadan olmu\u015fdur. Onun ana dili frans\u0131z dili idi v\u0259 ad\u0131 da frans\u0131z m\u0259n\u015f\u0259lidir. O, xristian m\u0259zh\u0259bli bir ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f, bir m\u00fcdd\u0259t sonra t\u0259hsilin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. 1936-c\u0131 ild\u0259, 24 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n Br\u00fcssel Azad Universitetin\u0259 tibb ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 q\u0259bul olmu\u015f, t\u0259dric\u0259n tibbi bilikl\u0259rini art\u0131raraq h\u0259min universitetd\u0259n ixtisas diplomlar\u0131n\u0131 v\u0259 ali elmi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>\u0130rana miqrasiya.<\/strong><\/p>\n<p>1934-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n \u0130ran\u0131n M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tibb elminin inki\u015faf\u0131 v\u0259 canlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu x\u0259st\u0259xanan\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 c\u0259rrahiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 xarici h\u0259kiml\u0259rin i\u015f\u0259 c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 Almaniya, \u00c7exiya v\u0259 Fransadan h\u0259kiml\u0259ri i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Art\u0131q t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 mahir t\u0259bib kimi tan\u0131nan professor Ro\u015f Bulonun \u015f\u00f6hr\u0259ti bir \u00e7ox elmi v\u0259 tibbi dair\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259\u015fh\u0259din tibb sisteminin keyfiyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, 1954-c\u00fc ild\u0259 Astan Q\u00fcds R\u0259z\u0259vid\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n \u0130ran S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi vasit\u0259sil\u0259 doktor H\u00fcseyn \u018fs\u0259di, \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) X\u0259st\u0259xanas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn mahir bir c\u0259rrah\u0131n i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 professor Bulonu d\u0259v\u0259t etmi\u015f v\u0259 onu 1954-c\u00fc ilin avqust ay\u0131ndan etibar\u0259n \u00fc\u00e7 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259, 1000 dollar maa\u015fla bu x\u0259st\u0259xanada c\u0259rrahiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri kimi xidm\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu m\u00fcqavil\u0259 sonradan uzad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 doktor Bulon 15 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n c\u0259rrahiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri olmu\u015fdur. Bulonun \u0259sas t\u0259dqiqatlar\u0131 hidatik kista, v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyi, \u00f6d kis\u0259si v\u0259 \u00f6d yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin m\u0259d\u0259 v\u0259 onikibarmaq ba\u011f\u0131rsaq yaralar\u0131 sah\u0259sind\u0259 idi.<\/p>\n<p>Bulon c\u0259rrahiyy\u0259 \u015f\u00f6b\u0259sinin idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 m\u00fch\u00fcm tibbi-elmi xidm\u0259tl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00e7oxlu sayda ixtisasl\u0131 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli \u015fagirdl\u0259r yeti\u015fdir\u0259r\u0259k c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etmi\u015fdir. Professor Bulonun \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) X\u0259st\u0259xanas\u0131ndak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti x\u00fcsusil\u0259 ona g\u00f6r\u0259 m\u00fch\u00fcm idi ki, m\u00fcasir c\u0259rrahiyy\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u0130randa t\u0259tbiq edilirdi. Bu m\u00fcasir c\u0259rrahiyy\u0259 \u00fcsulu \u0130ran tibb elminin inki\u015faf\u0131nda o q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynad\u0131 ki, h\u0259min tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 M\u0259\u015fh\u0259d Tibb Elml\u0259ri Universiteti elmi v\u0259 t\u0259dris bax\u0131m\u0131ndan Tehran Universitetini bel\u0259 gerid\u0259 qoymu\u015fdu v\u0259 b\u00fct\u00fcn bu nailiyy\u0259tl\u0259r bu f\u0259dakar h\u0259kimin z\u0259hm\u0259tl\u0259ri say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Professor Bulonun tibbi yenilikl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn tibbi dosyel\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 idi. O, \u0259m\u0259liyyatdan sonra x\u0259st\u0259l\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tinin bu dosyel\u0259rd\u0259 qeyd edilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir, daha sonra h\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 bu elmi n\u0259tic\u0259l\u0259ri Bel\u00e7ikada n\u0259\u015fr olunan bir jurnalda \u00e7ap etdirirdi. Professor Bulonun \u015fagirdl\u0259rind\u0259n biri olan doktor \u015eahinf\u0259r bel\u0259 qeyd edir: \u00abM\u0259n 1956-c\u0131 ild\u0259 Paris\u0259 getdim v\u0259 orada t\u0259xmin\u0259n bir il qald\u0131m ki, tibb sah\u0259sind\u0259 daha \u00e7ox m\u0259lumat \u0259ld\u0259 edim, lakin g\u00f6rd\u00fcm ki, bizim onlardan he\u00e7 bir \u0259skik c\u0259h\u0259timiz yoxdur. Onlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 biz d\u0259 edirdik. Yaln\u0131z beyin v\u0259 \u00fcr\u0259k \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 istisna idi ki, bizd\u0259 bu imkanlar yox idi. Professor da bu sah\u0259 onun ixtisas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu i\u015f\u0259 giri\u015fm\u0259di. Y\u0259ni biz tibbd\u0259 \u00e7ox ir\u0259lil\u0259mi\u015fdik\u00bb.<\/p>\n<p><strong>Hiday\u0259t q\u0131\u011f\u0131lc\u0131m\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Professor Bulon \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) X\u0259st\u0259xanas\u0131nda xidm\u0259t etdiyi m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qeyri-adi v\u0259 elmi c\u0259h\u0259td\u0259n izah olunmayan hadis\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131 ki, bu da onu d\u0259rind\u0259n t\u0259sirl\u0259ndir\u0259r\u0259k d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259rq etmi\u015fdi. O, \u00f6l\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalan bir \u00e7ox x\u0259st\u0259nin bu x\u0259st\u0259xanada he\u00e7 bir elmi s\u0259b\u0259b olmadan \u015f\u0259fa tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi olmu\u015fdu. \u0130nsanlardan e\u015fidirdi ki, bu x\u0259st\u0259l\u0259r \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) t\u0259r\u0259find\u0259n \u015f\u0259fa tapm\u0131\u015flar. Bir d\u0259f\u0259 bir tibb bac\u0131s\u0131 deyirdi: \u00abBir x\u0259st\u0259 yuxu al\u0259mind\u0259 \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) h\u00fczuruna \u015f\u0259r\u0259fyab olmu\u015f v\u0259 \u015f\u0259fa tapm\u0131\u015fd\u0131. Professor Bulon \u015f\u0259fa tapm\u0131\u015f x\u0259st\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 \u00e7ox t\u0259sirl\u0259nmi\u015f v\u0259 a\u011flam\u0131\u015fd\u0131!\u00bb Bu c\u00fcr qeyri-adi hadis\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rinin m\u0259n\u0259vi m\u00fchiti professor Bulonun daxilind\u0259 d\u0259rin bir ruhani v\u0259 zehni inqilab yaratm\u0131\u015fd\u0131. Uzun m\u00fcdd\u0259t \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) h\u0259r\u0259minin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda x\u0259st\u0259l\u0259ri m\u00fcalic\u0259 ed\u0259n Bulon, \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-s\u0259lam) haqq\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131q \u0259ld\u0259 etmi\u015fdi, h\u0259r\u00e7\u0259nd bu, m\u00f6min bir \u015fi\u0259nin kamil m\u0259rif\u0259ti deyildi. O, yaln\u0131z bunu bilirdi ki, \u015fi\u0259l\u0259rin \u0130mam R\u0131zas\u0131 (\u0259) b\u00f6y\u00fck, m\u0259\u015fhur v\u0259 ham\u0131n\u0131n h\u00f6rm\u0259t etdiyi bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n<p><strong>\u0130stibsar.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259rhum Bulon bu m\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259ri v\u0259 f\u00f6vq\u0259lt\u0259bii hadis\u0259l\u0259ri \u00e7ox g\u00f6rm\u00fc\u015f, q\u0259lbi \u0130mam R\u0131za (\u0259leyhis-salam) v\u0259 M\u0259sum Ehlibeyt \u0130mamlar\u0131na (onlara salam olsun) t\u0259r\u0259f \u00e7ox y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi. O, daxilind\u0259ki bu \u015f\u00fcbh\u0259 v\u0259 &#8220;b\u0259lk\u0259&#8221;l\u0259ri tam hiday\u0259t v\u0259 m\u0259rif\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259c\u0259k bir h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259 g\u00f6zl\u0259yirdi.<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n 1962-ci ild\u0259, m\u0259rhum Ay\u0259tullah\u00fcl-\u00fczma Seyid Muh\u0259mm\u0259d Hadi Milani (r\u0259hm\u0259tullahi \u0259leyh) m\u0259d\u0259 x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutuldu v\u0259 professor Bulon onun c\u0259rrahiyy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n m\u0259suliyy\u0259tini \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u018fm\u0259liyyat \u00fc\u00e7 saat \u00e7\u0259kdi v\u0259 Ay\u0259tullah Milani \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259, professor Bulon onun dilind\u0259n b\u0259zi s\u00f6zl\u0259r e\u015fitdi, amma onlar\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcrd\u00fc. Buna g\u00f6r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7iy\u0259, Ay\u0259tullah\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259rk\u0259n t\u0259krarlad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn s\u00f6zl\u0259ri ona t\u0259rc\u00fcm\u0259 etm\u0259yi g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi. M\u0259rhum Ay\u0259tullah Milani (r\u0259hm\u0259tullahi \u0259leyh) o anlarda \u018fbu H\u0259mz\u0259 Somali duas\u0131ndan hiss\u0259l\u0259r oxuyurdu. Professor Bulon bu duan\u0131n uca m\u0259zmunu il\u0259 tan\u0131\u015f olan kimi d\u0259rin t\u0259sirl\u0259ndi v\u0259 el\u0259 h\u0259min m\u0259clisd\u0259 \u00f6z dinini d\u0259yi\u015fdirm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi. N\u0259ql olunur ki, o demi\u015fdir: &#8220;M\u0259n\u0259 \u015f\u0259had\u0259t s\u00f6zl\u0259rini \u00f6yr\u0259din, \u00e7\u00fcnki bu andan etibar\u0259n \u0130slam\u0131 q\u0259bul etm\u0259k v\u0259 bu ruhaninin (Ay\u0259tullah Milani) m\u0259kt\u0259bin\u0259 tabe olmaq ist\u0259yir\u0259m&#8221;. S\u0259b\u0259bini soru\u015fduqda is\u0259 professor Bulon dedi: &#8220;\u0130nsan \u00f6z varl\u0131q qurulu\u015funu, ba\u015fqalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn rol oynaya bilm\u0259diyi t\u0259k bir anda, y\u0259ni \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259rk\u0259n g\u00f6st\u0259rir. M\u0259n g\u00f6rd\u00fcm ki, bu a\u011fan\u0131n b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 Allahla birl\u0259\u015fmi\u015fdi. O anda \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259ki Kantenberi kils\u0259sinin yepiskopu yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc. Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l o da eyni v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi v\u0259 \u0259m\u0259liyyatdan sonra onun ba\u015f\u0131nda dayanm\u0131\u015fd\u0131m. G\u00f6rd\u00fcm ki, o, h\u0259min d\u00f6vr g\u0259ncl\u0259rinin k\u00fc\u00e7\u0259 mahn\u0131lar\u0131n\u0131 z\u00fcm-z\u00fcm\u0259 edir. El\u0259 o anda ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, h\u0259qiq\u0259t hans\u0131 m\u0259kt\u0259bd\u0259dir.&#8221; Bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259n sonra v\u0259siyy\u0259t etdi ki, onu m\u0259rhum Ay\u0259tullah Milaninin (r\u0259hm\u0259tullahi \u0259leyh) d\u0259fn olundu\u011fu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 torpa\u011fa tap\u015f\u0131rs\u0131nlar.<\/p>\n<p>N\u0259ql olunur ki, bu Allah axtar\u0131\u015f\u0131nda olan h\u0259kim bu hadis\u0259d\u0259n sonra M\u0259\u015fh\u0259d aliml\u0259rind\u0259n olan Ay\u0259tullah F\u0259qih S\u0259bzevarinin (r\u0259hm\u0259tullahi \u0259leyh) yan\u0131na g\u0259lir v\u0259 ondan \u0130slam\u0131n v\u0259 \u015fi\u0259liyin tam t\u0259limini \u00f6yr\u0259nir. O da professor Bulona &#8220;Abdullah&#8221; ad\u0131n\u0131 verir.<\/p>\n<p><strong>V\u0259fat\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, professor Abdullah Bulon \u00f6mr\u00fcn\u00fc b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 xidm\u0259td\u0259 ke\u00e7irdikd\u0259n sonra, \u0130mam R\u0131zan\u0131n (\u0259leyhis-salam) m\u00fcq\u0259dd\u0259s h\u0259r\u0259mi yan\u0131nda v\u0259 \u0259b\u0259di hiday\u0259t s\u0259ad\u0259tin\u0259 nail olmaq f\u0259rzind\u0259, aram bir q\u0259lbl\u0259 v\u0259 \u0259min bir \u00fcr\u0259kl\u0259, 5 Avqust 1969-c\u0131 ild\u0259, 57 ya\u015f\u0131nda, \u00fcr\u0259k tutmas\u0131ndan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. V\u0259siyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq, M\u00fcq\u0259dd\u0259s M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, Xac\u0259 R\u0259bi\u0259bin t\u00fcrb\u0259sinin \u015f\u0259rq t\u0259r\u0259find\u0259 d\u0259fn olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyat zaman\u0131 \u015ei\u0259 alimi vasit\u0259sil\u0259 hiday\u0259t tapan professor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[153,50,69,197],"class_list":["post-1487","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-stories","tag-imam_riza-rauf_imam-msum-hocct-xilaft-imamt-mocuz","tag-iman-gunah-esq","tag-islam-din-quran-allah-axirt-momin-hli_beyt","tag-professor_ros_bulon-istibsar-mustebsir-mustbsir-hidayt_qigilcimi-nur","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1487"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1489,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1487\/revisions\/1489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/al-mostabserin.com\/azari\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}