Professor Həmid Elqar

Professor Həmid Elqarın bioqrafiyası

Həmid Elqar 1940-cı ildə İngiltərənin kiçik kəndlərindən birində xristian ailəsində dünyaya gəlmişdir. Orta təhsilini Londonda başa vurmuş, daha sonra Kembric Universitetində üç il müddətində fars və ərəb dilçiliyi ixtisası üzrə təhsil almış, bu dövrdə İslam ədəbiyyatı və Qurani-Kərimlə yaxından tanış olmuşdur.

İslama hidayəti.
Həmid Elqar Kembric Universitetində təhsilinin üçüncü ilində müsəlman olmuş və 1959-cu ildə ilk dəfə Yaxın Şərqə və İslam dünyasına səfər etmişdir.

Tehran Universitetinə daxil olması.
Kembric Universitetini bitirdikdən sonra 1961-ci ildə Tehran Universitetində doktorantura pilləsində təhsil almaq üçün qeydiyyatdan keçmişdir. Lakin həmin illərdə baş verən inqilab hadisələri ilə bu proses eyni vaxta təsadüf etdiyindən, 1962-ci ildə İrandan İngiltərəyə geri qayıtmışdır.

Doktorantura dərəcəsi.
Bir il sonra “Qacar dövründən Məşrutə inqilabına qədər İranda dini alimlərin təsiri” adlı doktorluq dissertasiyasını Kembric Universitetində hazırlamışdır. Bu əsər sonradan fars dilinə tərcümə edilərək nəşr olunmuşdur.

ABŞ-da Kaliforniya Universitetində pedaqoji fəaliyyəti.
Həmid Elqar 1965-ci ildə ABŞ-a köçmüş və Kaliforniya Universitetində müəllim köməkçisi kimi fəaliyyətə başlamışdır. Hal-hazırda 40 ildən artıqdır ki, Kaliforniya Universitetində və həmçinin Berkli Universitetində fars dili və İslam tədqiqatları sahəsində professor kimi dərs deməkdədir. Elqarın həyat yoldaşı da Kaliforniya Universitetində professor olaraq “türk dili” fənnini tədris edir.

“Elqar” sözünün mənası.
Maraqlı məqamlardan biri də onun soyadı olan “Elqar” sözünün ingilis dilində “qəhrəman” mənasını verməsidir. Məhz bu səbəbdən o, İslamı qəbul etdikdən sonra soyadını dəyişməmişdir.

Həmid Elqar və Farabi Festivalı.
Professor Həmid Elqar — ABŞ Kaliforniya Universitetinin Yaxın Şərq departamentinin İslam tədqiqatları və fars dili üzrə professoru — İslam İnqilabı sahəsində nəşr olunmuş “əsərlər toplusu” bölməsində ikinci Beynəlxalq Farabi Festivalının beynəlxalq bölməsində seçilmişlərdən biri olmuş və 28 dekabr 2008-ci ildə ali mükafata layiq görülmüşdür. Lakin mərasimdə şəxsən iştirak edə bilməmişdir.
Bu səbəbdən Farabi Beynəlxalq Festivalının katibliyi tərəfindən 10 iyun 2009-cu ildə humanitar və İslam elmləri sahəsində düşüncə sahiblərinin iştirakı ilə keçirilən tədbirdə bu görkəmli İslam və İran tədqiqatçısı aşağıdakı mükafatlarla təltif olunmuşdur:
Prezidentin təşəkkür lövhəsi.
İSESKO-nun təşəkkür lövhəsi.
YUNESKO-nun təşəkkür lövhəsi.
Farabi heykəlciyi.
Xarici laureatlar üçün xüsusi pul mükafatı.

Elqar fars dili daxil olmaqla dünya üzrə 5-dən çox canlı dilə mükəmməl şəkildə yiyələnmişdir. O, 1962-ci ildə Tehran Universitetində fars dili ixtisası üzrə məzun olmuş, 1965-ci ildə isə Kembric Universitetindən İslamşünaslıq üzrə doktorluq dərəcəsi almışdır.

Həmid Elqarın akademik təhsil xülasəsi.

Rusiya və Almaniya tarixi və ədəbiyyatı, Frayburq Universiteti, Almaniya (1956–1957).
Şərq dilləri üzrə bakalavr (ərəb və fars dili), fars və ərəb dili sertifikatı,
Triniti Kolleci, Kembric Universiteti.
Fars ədəbiyyatı və İran tarixi, Tehran Universiteti, Ədəbiyyat və Humanitar Elmlər fakültəsi (1961–1962).
Türkiyə tarixi və dinləri, İstanbul Universiteti, Ədəbiyyat fakültəsi (1962–1963).
İslamşünaslıq üzrə doktorluq, Triniti Kolleci, Kembric Universiteti (1963–1965).

Əmək fəaliyyəti.

Kaliforniya Universiteti, Berkli.

Yaxın Şərq Araşdırmaları Mərkəzi.
Müəllim köməkçisi: 1965–1971.
Dosent: 1971–1977.
Professor: 1977-dən bu günədək.

Mükafat və fəxri adları.

R. A. Nicholson mükafatı (İslam tədqiqatları sahəsində), Kembric Universiteti, 1960.
Sosial Elmlər Araşdırma Şurasının təqaüdü: 1969–1970, 1973, 1976–1977.
Kaliforniya Universiteti, Berkli – Humanitar Elmlər tədqiqat təqaüdləri:
1970, 1984, 1989, 1995–1996, 1998, 2002
İkinci Beynəlxalq Farabi Festivalı mükafatı (humanitar və İslam elmləri üzrə xüsusi mükafat),
İran, Tehran, 2008.

Canlı dillər üzrə tam peşəkar səviyyədə biliyi.

1. Fars dili
2. Türk dili (müasir və osmanlı)
3. Ərəb dili
4. Fransız dili
5. Alman dili
6. Bosniya dili
7. Rus dili
8. Malay dili
9. Özbək dili

Həmid Elqarın əsərləri.

İslam və İran tədqiqatları sahəsində 200-dən artıq kitab və məqalə nəşr etdirmişdir.

A) İslam İnqilabı ilə bağlı əsas əsərlər:

(Farabi Festivalında seçilmiş əsərlər toplusu)

İranda İslam İnqilabının kökləri.
İran və İslam İnqilabı.
İmam Xomeyninin şəxsiyyətində siyasi və irfani ölçülərin sintezi.
20-ci əsr İranında dini qüvvələr.

B) Digər kitabları:

1785–1905-ci illərdə İranda din və dövlət: Qacar dövründə alimlərin rolu, Berkli və Los-Anceles, Kaliforniya Universiteti Nəşriyyatı.
Mirzə Məlkəm Xan: İran modernləşmə hərəkatı üzrə tədqiqat, Berkli və Los-Anceles, Kaliforniya Universiteti Nəşriyyatı.
Müasir ərəb poeziyası antologiyası, ərəbcədən tərcümə: Mona Xuri, Berkli və Los-Anceles, Kaliforniya Universiteti Nəşriyyatı.
18-ci əsrdə İranda Şiə məktəbi, R. Owen və T. Naff, XVIII əsrdə İslam tarixi araşdırmaları, Karbondale, İllinoys: Cənubi İllinoys Universiteti Nəşriyyatı.
Əli Şəriəti – İslam sosiologiyası ətrafında, fars dilindən tərcümə, Berkli: Mizan Nəşriyyatı.
İranda islahatçılıq hərəkatı, İslam dünyasında oyanış hərəkatları, Tehran: Şirkət-e Entəşar.
İranda İslam İnqilabının ideologiyasında sosial ədalət və hüquq sistemi, Berkli.