Hüseyn Marko Moreli.

İtaliyalı müstəbsir Hüseyn Marko Moreli.

Hüseyn Moreli İtaliyada xristian ailəsində dünyaya gəlmişdir. O, İslam dini ilə tanış olduqdan və araşdırmalar apardıqdan sonra Şiə məzhəbini seçmişdir. Hazırda Əhli-beyt (ə) maarifinin yayılması istiqamətində İtaliyada fəaliyyət göstərir.

«Hüseyn Marko Moreli» İtaliyanın Roma şəhərinin vətəndaşlarından biridir. O, İslam mənbələrini mütaliə etməklə İslam dininə maraq göstərmiş, tədricən İslama məhəbbət onun varlığında kök salaraq qəlbində yer tutmuşdur. Bu səmavi eşq və istək gündən-günə artmış, o, İslam haqqında araşdırmalarını ixtisaslaşmış və dərin şəkildə davam etdirmişdir. Aydınlıq nuruna çatmaq yolunda Şiə məzhəbinə yetişmişdir. Marko, məntiqə, ədalətə, mənəviyyata və ruhaniyyətə malik olduğuna görə Şiə məzhəbini seçmiş və həmin vaxtdan etibarən çiyinlərində ağır bir məsuliyyət hiss etmişdir.

O, iranlı bir qızla tanış olduqdan sonra İranda onunla evlənmişdir. Onun nikah mərasimi də İranda bir qrup italyalı hidayət tapmış şəxslərin iştirakı ilə keçirilmişdir.

Həzrət Məsumənin (s) hərəmini ziyarət etmək üçün Quma gələn Moreli “Aydın Gələcək” institutuna gəlmiş və “Aydın Gələcək” xəbər agentliyinin müxbiri ilə müsahibə etmişdir. Aşağıda həmin müsahibənin tam mətni sizlərə təqdim olunur.

İtaliyadakı dini fəaliyyətləriniz barədə danışın.
Biz müəssisəmizin adını “İmam Məhdi” müəssisəsi qoymuşuq. Müəssisəmizin fəaliyyəti milli xarakter daşıyır və İtaliyanın özündə fəaliyyət göstəririk. Hamımız italyan şiələriyik. Qrupun əsasını italyanlar təşkil edir, lakin livanlılardan, pakistanlılardan və digər mühacirlərdən də istifadə edirik.

Biz bir kitabxana təsis etmişik və müxtəlif dillərdə kitablarımız var. Hər kəs onlardan istifadə edə bilər. O cümlədən Şiəlik barədə sualları olan tələbələr, eləcə də sünnilər gəlir və biz onların suallarını cavablandırırıq, onlara istifadə etmələri üçün bir sıra kitablar veririk.

“Hüseyniyyə” adlı bir bölmə də var, cümə axşamları Kumeyl duası oxunulur, şənbə günləri isə müzakirə və sual-cavab günüdür. Həmçinin Aşura günü və ya mövlud günləri kimi xüsusi günlərdə də proqramlar təşkil olunur.

İtaliyadakı fəaliyyətiniz yalnız dini xarakter daşıyırmı?
Fəaliyyətlərimizin əksəriyyəti dini xarakter daşıyır, lakin bəzən siyasi məzmun da alır. Siyasətdən məqsəd İtaliyaya qarşı olmaq deyil. Bu günlərdə İrana və İslama xüsusi diqqət yetirilir, biz də bu barədə fəaliyyət göstəririk. Bəzən digər partiyalar bizi dəvət edir ki, etiqadlarımız, İran, Şiəlik və İslam barədə izah verək.

Müəssisənizdə fəaliyyət göstərməkdə azadsınızmı?
Bu işlər üçün xüsusi icazə tələb olunmur, lakin bəzən problem yaradırlar və polis fəaliyyətimizin İtaliyaya qarşı olub-olmadığını yoxlamaq üçün gəlir. İndiyədək fəaliyyətimizin qarşısını almayıblar. 11 sentyabr hadisələrindən sonra müsəlmanları ciddi şəkildə nəzarətdə saxlayırdılar, hətta evimizi də axtardılar və yoxladılar, lakin heç nə tapmadılar. Fəaliyyətimiz mədəni xarakter daşıyır və bir neçə kitabdan başqa heçnə aşkar etmədilər.

İtaliyada kitab nəşrinin vəziyyəti necədir?
İtaliyada İslam və şiəliklə bağlı kitablar üçün xüsusi problem yoxdur. Yeganə problem yəhudilərə qarşı yazılıb nəşr olunan kitablarla bağlıdır. Bu mövzuda danışmaq olmaz. Yalnız bu məsələyə həssaslıq mövcuddur.

Cənab Milani tərəfindən tərcümə edilmiş bir Qurani-Kərim vardı və İsfahandan İtaliyanın böyük kitabxanalarına göndərilmişdi. Bu kitab məsul şəxslərə çatdıqda, əvvəlcədən xəbər verilmədiyi üçün təəccüblənmişdilər. Düşünmüşdülər ki, onun içində terrorçular üçün şifrəli bir məlumat var və polisə xəbər vermişdilər. Lakin ümumilikdə İslam və Şiəliyin təbliği üçün qadağa mövcud deyil. Hətta keçmiş daxili işlər naziri demişdi ki, biz italyan İslamını istəyirik, lakin İslam mərkəzlərində siyasətdən söz açılmamalıdır. Həmçinin 16 nəfərdən ibarət bir şura yaradılmışdır ki, onların hamısını İtaliya dövləti dəvət etmişdir və hamısı müsəlmandır. Onlar əlaqələndirici rolunu yerinə yetirir və İtaliya müsəlmanlarının problemlərini həll edirlər. Bunu bəzi böyüklərin adlandırdığı kimi, bir növ “Amerika İslamı”na bənzətmək olar.

Böyük bir məqsəd üçün “İmam Məhdi (ə.f.) İslam Müəssisəsi”nin yaradılması.

Moreli böyük bir məqsəd naminə əvvəlcə “İmam Mehdi (ə.f.) İslam Müəssisəsi” adı ilə bir müəssisə yaratdı. O öz saytında bu müəssisənin fəaliyyətlərini belə təqdim edir: “İmam Mehdi (ə.f.) İslam Müəssisəsi 2003-cü ilin ortalarında fəaliyyətə başlamışdır, rəsmi qeydiyyatı və nizamnaməsinin təsdiqi isə 2004-cü ilin yanvar ayında həyata keçirilmişdir. Bir neçə il öncədən etibarən İtaliyada müxtəlif Şiə müəssisə və qrupları fəaliyyət göstərirdi ki, hazırkı İmam Mehdi (ə.f.) Müəssisəsinin məsul şəxsləri və onun bir çox digər üzvləri həmin qrupların əsas və bünövrəsini təşkil edirdilər. Bu fəaliyyətlərin davamı olaraq və bəzi dəyişikliklər və hadisələr — xüsusilə yeni qardaş və bacıların qoşulması, eləcə də günün tələbləri səbəbilə — bəzi qardaşlar İtaliya daxilində və xaricində olan digər müsəlmanların təşviqi ilə İtaliyadakı kiçik Şiə cəmiyyətinin mədəni və mənəvi baxımdan kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərinin yaxşılaşdırılması, habelə qeyri-müsəlmanlara Şiə İslamının düzgün şəkildə tanıdılması istiqamətində daha ciddi fəaliyyət göstərmək üçün təşkilatlanmış bir qrup yaratmaq qərarına gəldilər. İmam Mehdi (ə.f.) Müəssisəsi milli bir müəssisə hesab olunur. Bu o deməkdir ki, İtaliyanın şimal vilayətlərindən cənub vilayətlərinə qədər olan müsəlmanlar onun üzvüdürlər. Bu müəssisəni digər mövcud müəssisə və qruplardan fərqləndirən məqamlardan biri italyan müstəbsirlərin fəal iştirakıdır. Bu müəssisə, Allahın köməyi ilə, 2004-cü ildə Roma şəhərində öz mədəni-dini mərkəzini açmağa nail olmuşdur ki, bu da onun məqsədlərinin həyata keçirilməsinə mühüm töhfə verir.”

Morelinin Həzrət Rızanın (ə) müqəddəs hərəmini ziyarəti.

“Heç vaxt Həzrət Rızanın müqəddəs hərəminə müşərrəf olduğum anın hissini ifadə edə bilmirəm.”

Moreli hərdən darıxanda Həzrət Rızanın (ə) müqəddəs hərəminə gəlir. Deyirdi: “Heç vaxt Həzrət Rızanın (ə) müqəddəs hərəminə müşərrəf olduğum anın hissini ifadə edə bilmirəm, lakin buradan getmək istədiyim an bu mənəviyyat və ruhaniyyətin yoxluğunu çox dərindən hiss edirəm.” Soruşuram: “Bəs ümumiyyətlə, daxil olduğunuz an hansı hissləri keçirirsiniz?” Deyir: “Hər dəfə buraya gələndə sanki İmamətlə yenidən beyətimi təzələyirəm. Qayıdanda isə bütün Şiələrə mesajım budur ki, bu böyük şəxsiyyətlərin yolunu davam etdirsinlər.”

Şiə irfanı başqa heç bir dində tapılmayan bir xəzinədir.

Müqəddəs İmam Rıza (ə) hərəminin ab-havası barədə soruşuram. Deyir: “Həzrət Rızanın (ə) müqəddəs hərəminin ab-havası heç bir yer ilə müqayisə oluna bilməz. Mən hamıya bunu deyirəm. Harada mənəviyyatdan söz düşürsə, deyirəm: ‘İrana gedin, Həzrət Rızanın (ə) müqəddəs hərəminə, onda anlayacaqsınız ki, mənəviyyat nə deməkdir.’” Soruşuram: “Bunu haradan anladınız?” Cavab verir: “Bu, hərəmə daxil olduğun andan və milyonlarla zəvvarın iştirakı, onların özlərini müqəddəs zərihə çatdırmaq eşq və şövqündən tam şəkildə aydın olur. Bu mənəviyyat Şiə məzhəbindən qaynaqlanır, təəssüf ki, indiyədək naməlum qalmış bir həqiqətdir və Avropada bir çoxları Şiə irfanını tanımır. Şiə irfanı bənzərsiz bir xəzinədir ki, başqa heç bir dində tapılmır.”

Əhli-beyt İmamlarının (ə) xəttinə mənsub məktəbin (məzhəbin) dünyaya tanıdılması İslam əleyhinə təbliğatın təsirsizləşdirilməsinə səbəb olur.

Bəziləri deyir ki, müsəlmanlar Qurani-Kərimi təhrif etmişlər. Mən isə İmam Rızanın (ə) hərəmində Əhli-beytə (ə) mənsub Qurani-Kərim nüsxələrini gördükdə öz-özümə dedim ki, əgər birinci və ikinci əsrlərdə ceyran dərisi üzərində yazılmış bu Quran külliyyatı dünyaya təqdim olunsa, onların təbliğatı təsirsiz qalacaq.

Mənbə: Rəhyafteqan (doğru yola hidayət olanlar).